Με αφορμή το 1ο Φεστιβάλ Φιλοσοφίας που θα διεξαχθεί στις 27 και 28 Μαΐου 2022 στους κήπους της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, με θέμα τις «Μεταμορφώσεις της Αγάπης», το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος διοργανώνει το διαγωνισμό «Γράμματα αγάπης 2.0».

Τρόπος Συμμετοχής:

• Εκφράστε τα συναισθήματά σας σε ένα αγαπημένο σας πρόσωπο (σύντροφο / συγγενή / φίλη/ο)
• Γράψτε ένα σύντομο κείμενο, σε μορφή γραπτού μηνύματος (sms) με μέγιστο όριο τους 160 χαρακτήρες
• Στείλτε το μέχρι την Τρίτη 24 Μαΐου στο lettresdamour2.0@gmail.com, ώστε να διεκδικήσετε ένα από τα βραβεία του διαγωνισμού

Η ομάδα μας θα επιλέξει τα 10 μηνύματα που ξεχώρισε και τα οποία θα κοινοποιήσουμε πριν από την έναρξη του Φεστιβάλ Φιλοσοφίας, στον Instagram λογαριασμό του Γαλλικού Ινστιτούτου @institutfrancaisdegrece.

Τα βραβεία των 2 νικητών/νικητριών:

• Ένα δείπνο για δύο άτομα στο γαλλικό εστιατόριο VériTable (Αγγέλου Σικελιανού 8, Νέο Ψυχικό, Αθήνα)
• Ένα ατομικό μάθημα μαγειρικής με τον αρχιμάγειρα της πρεσβείας της Γαλλίας στην Ελλάδα Jean-Marie Hoffmann

Τα ονόματα των τριών νικητών θα ανακοινωθούν το Σάββατο 28 Μαΐου στις 20:00 κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Φιλοσοφίας.

Το δείπνο είναι μια προσφορά του:

The post 1o Φεστιβάλ Φιλοσοφίας: Διαγωνισμός «Γράμματα αγάπης 2.0» appeared first on IFG.

Ο θεματικός άξονας της φετινής διοργάνωσης «Δύναμαι, Δρῶ» είναι μία πρόσκληση να σκεφτούμε τις συνθήκες που προάγουν αλλά και παρεμποδίζουν τη δράση μας στον κόσμο.

«Δύναμαι, Δρῶ»: η αντίστιξη των δύο λέξεων δεν είναι τυχαία. Η μία αναφέρεται στην ικανότητα, η άλλη στην ανάληψη δράσης. Ο συνδυασμός τους υποδηλώνει ταυτόχρονα μια ένταση και μια απαίτηση: τι μπορούμε πραγματικά να πράξουμε; Πώς θα αξιοποιήσουμε τη δύναμη που μας αναλογεί, όσο ακόμη έχουμε τη δυνατότητα να αναλάβουμε δράση;

Σε μια εποχή συστημικών κρίσεων – κλιματικών, κοινωνικών, δημοκρατικών – οι δύο αυτές λέξεις δεν αποτελούν πλέον αυστηρά φιλοσοφικές έννοιες, αλλά επανέρχονται στο προσκήνιο ως φλέγοντα ζητήματα. Σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο όπου οι παραδοσιακές μορφές εξουσίας καταρρέουν, η νομιμότητα της εξουσίας τίθεται υπό αμφισβήτηση και η δράση, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, προσκρούει συχνά στο αίσθημα αδυναμίας, ο στόχος δεν περιορίζεται πλέον σε ατέρμονες συζητήσεις, αλλά επιδιώκει τον ενεργό στοχασμό.

Το φετινό Φεστιβάλ Φιλοσοφίας αποσκοπεί σε μία επανεξέταση των συνθηκών που προάγουν τη δράση. Τι είναι αυτό που ωθεί ένα άτομο ή μια συλλογικότητα στην ανάληψη δράσης; Και τι είναι αυτό που την παρεμποδίζει;

Διασταυρώνοντας τις φωνές και τις απόψεις φιλοσόφων, καλλιτεχνών, στοχαστών και στρατευμένων πολιτών, θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε, στις σύγχρονες κοινωνίες μας, τα στοιχεία που ενθαρρύνουν την κινητοποίηση και την εμφάνιση νέων τρόπων δράσης. Για το σκοπό αυτό, θα διερευνήσουμε ένα ευρύ φάσμα μορφών δράσεων: φεμινιστικό κίνημα, τοπικοί και παγκόσμιοι αγώνες για το περιβάλλον, ποιητικός ακτιβισμός με τη μορφή ή μέσω καλλιτεχνικών πρακτικών.

Κατά τη διάρκεια δύο βραδιών, στους κήπους της Γαλλικής Σχολής Αθηνών και στους χώρους του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, το κοινό καλείται να παρακολουθήσει ένα πρόγραμμα συζητήσεων, προβολών και καλλιτεχνικών παραστάσεων, όπου η φιλοσοφία συναντά τα βιώματα της καθημερινότητας. Δύο βραδιές για να καταπολεμήσουμε την αδράνεια και να αναρωτηθούμε, δίνοντας νέες ελπίδες: και τώρα, τι μπορώ να κάνω;

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΔΩ
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ

🔴 Παρασκευή 13 Ιουνίου

📍 ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ

[📍Βιβλιοθήκη]

19:00 │ Διάλεξη: Πως να μη γίνεις σκλάβος του συστήματος;
Με τον Alexandre LACROIX, Διευθυντής σύνταξης του Philosophie Magazine

Όλο και περισσότεροι από εμάς ονειρευόμαστε να ξεφύγουμε από το σύστημα, από την ακόρεστη επιδίωξη του κέρδους, με κάθε τρόπο και κάθε κόστος, που καταστρέφει τις ανθρώπινες σχέσεις και τον πλανήτη. Ωστόσο, η αποστασιοποίηση από τον κυρίαρχο τρόπο ζωής απαιτεί θυσίες που λίγοι από εμάς είναι διατεθειμένοι να κάνουν. Υπάρχει άραγε ένας ενδιάμεσος δρόμος μεταξύ της πλήρους υποταγής και της απόλυτης διαφυγής;

Ναι, υποστηρίζει ο Alexandre LACROIX, ο οποίος αναζητά τις ρίζες της παθογένειας της σύγχρονης κοινωνίας διερευνώντας τον μηχανισμό της αλληλένδετης νεωτερικότητας του κόσμου μας, όπου η ανεξάρτητη εργασία οι αλγόριθμοι και το περιεχόμενο που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη καταργούν το διαχωρισμό μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας, εργασίας και ελεύθερου χρόνου, εκμεταλλευτή και εκμεταλλευόμενου, αληθινού και ψεύτικου, ανθρώπου και μηχανής.

Αποκαλύπτοντας τον τρόπο λειτουργίας της τεχνοδομής, δίνει στον καθένα από εμάς νέα σημεία αναφοράς που μας επιτρέπουν να ανακτήσουμε τον ενθουσιασμό μας για την ανάληψη δράσης. Απελευθερώνοντας τους εαυτούς μας από τον ωφελιμισμό που κυριαρχεί σήμερα και υιοθετώντας ένα αδιαπραγμάτευτο ιδεώδες που θα καθοδηγεί τις πράξεις μας, μπορούμε να ξαναπάρουμε τη ζωή στα χέρια μας.

20:00 │ Συζήτηση: Queer μνήμες, συνεχιζόμενοι αγώνες
Με τους: Maria CYBER, Πρωτεργάτρια του λεσβιακού ακτιβισμού στην Ελλάδα και Sam BOURCIER, Κοινωνιολόγος και queer ακτιβιστής
Συντονισμός: Χριστίνα ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Δημοσιογράφος και Σύμβουλος Διεύθυνσης στην Athens Voice

Δύο σημαντικές προσωπικότητες της queer σκέψης και του ακτιβισμού στην Ελλάδα και τη Γαλλία καλούνται να συμμετάσχουν σε αυτόν τον διάλογο: Η Μαρία CYBER είναι πρωτοπόρος του λεσβιακού ακτιβισμού στην Ελλάδα, ιδρύτρια πολλών πολιτιστικών προγραμμάτων και εμβληματικών μέσων ενημέρωσης, όπως η πύλη lesbian.gr και το Outview Film Festival. Ο Sam BOURCIER είναι queer ακτιβιστής και θεωρητικός, διδάσκει queer σπουδές στη Γαλλία και στο εξωτερικό. Μέλος του Collectif Archives LGBTQI+, που θα εγκαινιάσει το Αρχειακό Κέντρο ΛΟΑΤΚΙ+ στο Παρίσι το 2026, ο Sam BOURCIER εστιάζει στο πιο πρόσφατο βιβλίο του, με τίτλο Le Pouls de l’archive, c’est en nous qu’il bat (2025), στα αρχεία της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Μεταξύ πολιτικής δέσμευσης, καλλιτεχνικής δημιουργίας και θεωρητικού προβληματισμού, η συνάντηση αυτή θα επικεντρωθεί στη μνήμη των queer κινημάτων στη Γαλλία και την Ελλάδα και το ρόλο του αρχείου στον αγώνα κατά των διακρίσεων.

[📍Κήποι]

20:00 │ Συζήτηση: Μουσική ποπ, μία τέχνη συλλογικής δέσμευσης;
Με την Agnès GAYRAUD, Φιλόσοφος και μουσικός
Συντονισμός: Νίκος ΞΥΔΑΚΗΣ, Δημοσιογράφος, πρώην αρχισυντάκτης της εφημερίδας Καθημερινή και πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού (2015)

Στο βιβλίο Η διαλεκτική της ποπ (2018), η Agnès GAYRAUD διεξάγει μια εκτενή φιλοσοφική έρευνα γύρω από τα είδη δημοφιλούς μουσικής που ηχογραφήθηκαν από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η ηχογράφηση των μουσικών ειδών δεν περιορίζεται μόνο στην αρχειακή καταγραφή τους, αλλά συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας νέας μορφής τέχνης, όπου η μουσική αντιμετωπίζεται ως έργο τέχνης, ως αντικείμενο αισθητικής ενατένισης. Το φαινόμενο αυτό μετασχηματίζει τον πολιτικό αντίκτυπο της μουσικής: δημοκρατική πρόσβαση στην αισθητική, συμφιλίωση της τέχνης με τη λαϊκή ετυμηγορία, ανάδειξη της μοναδικότητας, αλλά και κυριαρχία κανονιστικών δυνάμεων που αθετούν αυτές τις υποσχέσεις. Στην ιστορία της ηχογραφημένης δημοφιλούς μουσικής υπάρχουν πάντοτε ακτιβιστές που επιχειρούν, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, να ανατρέψουν την ψευδο-καθολικότητα του mainstream, μια δυστοπική εκδοχή της «ουτοπίας της δημοτικότητας».

21:00 │ Συζήτηση: Ανακτώντας τη φωνή: αυτονομία, gaslighting και αγώνες γυναικών
Με τις: Hélène FRAPPAT, Φιλόσοφος, συγγραφέας και μεταφράστρια, και Σοφία ΚΟΥΛΟΥΚΟΥΡΗ, Ιστορικός Τέχνης, συγγραφέας και περφόρμερ

Πώς μπορούν οι γυναίκες να ανακτήσουν την ικανότητα ανάληψης δράσης σε συνθήκες κυριαρχίας, στιγματισμού ή αποσιώπησης; Η φιλόσοφος Hélène FRAPPAT, συγγραφέας του βιβλίου Gaslighting, ou l’art de faire taire les femmes (2023), θα αναλύσει αυτή την μέθοδο ψυχολογικής χειραγώγησης και στρατηγικής απαξίωσης, εξετάζοντας τους ρητορικούς μηχανισμούς του gaslighting ως τεχνική αποδυνάμωσης και αποσιώπησης. Μαζί της, η ιστορικός τέχνης, συγγραφέας και περφόρμερ Σοφία ΚΟΥΛΟΥΚΟΥΡΗ θα παρουσιάσει το έργο της έρευνάς της, το οποίο επικεντρώνεται στις γυναίκες καλλιτέχνιδες που καταφεύγουν στην εργασία στο σεξ. Στο βιβλίο της, Γυναίκες καλλιτέχνιδες και εργασία στο σεξ (2025), διερευνά τα όρια ανάμεσα στην επιθυμία, την επισφάλεια, την επιλογή, τον καταναγκασμό και τη δημιουργία – και προτείνει την επανοικειοποίηση του αφηγήματος από τις ίδιες τις γυναίκες. Αυτή η στρογγυλή τράπεζα συμβάλλει στον προβληματισμό γύρω από την έννοια της γυναικείας αυτονομίας, διερευνώντας τις σχέσεις εξουσίας που ενυπάρχουν στο λόγο και στις αναπαραστάσεις.

[📍Κεντρική Σκάλα]

22:00 │ Συναυλία: La Féline
Με τους: Agnès GAYRAUD, Φιλόσοφος και μουσικός, και François VIROT, Τραγουδοποιός, συνθέτης και ερμηνευτής

Με το συγκρότημα La Féline, που δανείζεται το όνομά του από την ομώνυμη ταινία φαντασίας του Jacques Tourneur (1942), η Agnès GAYRAUD κινείται ανάμεσα στους δύο κόσμους, της μουσικής και των στίχων. Από την εμφάνισή της στη γαλλική indie pop σκηνή στις αρχές της δεκαετίας του 2010, η γραφή, η προσωπικότητα και η σκηνική της παρουσία, το δεξιοτεχνικό παίξιμο της κιθάρας και η φωνή της απέσπασαν διθυραμβικά σχόλια. Όλα αυτά συνθέτουν ένα ολοένα και πιο προσωπικό στυλ, με στοιχεία progressive folk που εμπνέεται από μελωδίες, ηλεκτρικούς ήχους και μαγευτικές νότες. Μετά από τα new wave άλμπουμ Adieu l’enfance, Triomphe (διασκευή με ξύλινα και χάλκινα πνευστά) και Vie Future (διασκευή με έγχορδα), το τελευταίο της άλμπουμ Tarbes επιστρέφει σε γήινες ρίζες: πρόκειται για ένα concept album εμπνευσμένο από τη γενέτειρά της στη νοτιοδυτική Γαλλία, στο οποίο ξετυλίγει το πολύπλευρο ταλέντο της στην αφήγηση και στη μουσική.

📍ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΛΑΔΟΣ

[📍Auditorium Theo Angelopoulos]

21:30 │ Προβολή: «Ξένη γλώσσα» της Claire BURGER (105’-2024-Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο)
ℹ️ Με τους: Josefa HEINSIUS, Lilith GRASMUG, και Nina HOSS. Στα γαλλικά με ελληνικούς υπότιτλους.

Η Φαννύ, μια 17χρονη Γαλλίδα μαθήτρια, συμμετέχει σε γλωσσική ανταλλαγή μαθητών στη Γερμανία. Στη Λειψία, συναντά τη Λένα, τη συνομήλικη φίλη της δι’ αλληλογραφίας, μια έφηβη με διακαή πόθο να δραστηριοποιηθεί πολιτικά. Για να εντυπωσιάσει τη Λένα, η ντροπαλή και μοναχική Φαννύ επινοεί μια διαφορετική ζωή, μέχρι που παγιδεύεται στα ίδια της τα ψέματα.

🔴 Σάββατο 14 Ιουνίου

📍ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ

[📍Βιβλιοθήκη]

19:00 │ Διάλεξη: Διαταράσσοντας την αδιαφορία: για μια δημοσιογραφία ιδεών
Με τον Δημήτρης ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ, Συγγραφέας του βιβλίου Un été grec avec Camus (2024) (Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι)
Συντονισμός: Sandra MAUNAC, Διευθύντρια του φεστιβάλ Trobades & Premis Mediterranis Albert Camus
🔗 Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας

Ο συγγραφέας Albert Camus θεωρούσε τη δημοσιογραφία ως ένα από τα εκλεκτότερα επαγγέλματα, στο οποίο απέδιδε μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την κοινωνική εξέλιξη. Για τον Camus, οι «ιστορικοί της καθημερινότητας» καλούνταν να ασκήσουν δημοσιογραφία με κριτικό πνεύμα όντας ιδεολογικά τοποθετημένοι ενάντια στην αθλιότητα του παρόντος. Απέναντι στη δραματική κατάσταση που βιώνουμε σήμερα στον κόσμο και στην ατέρμονη αντιπαράθεση απόψεων στην οποία βυθιζόμαστε ολοένα και περισσότερο, έχοντας παραμελήσει την οικοδόμηση της γνώσης που μας βοηθά να κατανοήσουμε τι συμβαίνει γύρω μας, είναι πλέον απαραίτητο να αποκαταστήσουμε το κληροδότημα του Camus και να δώσουμε φωνή στους δημοσιογράφους και τους δημιουργούς που χρησιμοποιούν την πληροφορία με σκοπό να διαταράξουν τη γενική αδιαφορία και να οικοδομήσουν, όπως το επιζητούσε και ο Camus, μια δημοσιογραφία των ιδεών.

20:00 │ Συζήτηση: Η πολιτιστική κληρονομιά σε κίνδυνο: πώς να καταπολεμήσουμε την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών;
Με τους: Benjamin OMER, Επιστημονικός υπεύθυνος του ευρωπαϊκού προγράμματος ANCHISE στη Γαλλική Σχολή Αθηνών, Irène SANCHEZ, Καθηγήτρια στην Ελληνογαλλική Σχολή Ευγένιος Ντελακρουά και διδάκτωρ Ιστορίας, Νικόλας ΖΗΡΓΑΝΟΣ, Ερευνητής δημοσιογράφος, σεναριογράφος και συγγραφέας
Συντονισμός: Laureline POP, Διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Λωζάνης και επιστημονικό μέλος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών

Η στρογγυλή τράπεζα θα εξετάσει το ζήτημα της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από τη σκοπιά της κοινωνίας των πολιτών και της ηθικής. Πώς μπορεί ο καθένας από εμάς, σε ατομικό επίπεδο (ως ερευνητής, εκπαιδευτικός, νομικός, δημοσιογράφος, πολίτης), να συμβάλει στην προστασία της κοινής μας κληρονομιάς; Οι ομιλητές θα ανταλλάξουν αλληλοσυμπληρούμενες απόψεις γύρω από αυτό το μείζον κοινωνικό ζήτημα, εξοικειώνοντας το ευρύ κοινό με τις προκλήσεις της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

21:30 │ Συζήτηση: Ιδανικά & έργα τέχνης: ο πολιτισμός στην υπηρεσία του περιβαλλοντικού ακτιβισμού;
Με τους: Αλεξάνδρα ΠΟΛΙΤΑΚΗ, Πολιτικός Επιστήμων, με ειδίκευση στο θέμα της κλιματική αλλαγής, Πρέσβειρα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, και Μαριάννα ΚΑΛΜΠΑΡΗ, Σκηνοθέτρια και Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Κάρολου Κουν
Συντονισμός: Βασιλική ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΓΙΑΝΝΗ, Δημοσιογράφος περιβαλλοντικών θεμάτων, επικεφαλής της στήλης ECOVOICE της Athens Voice

Η στρογγυλή τράπεζα θα επικεντρωθεί στους τρόπους με τους οποίους ο καθένας από εμάς μπορεί να συμβάλει στον περιβαλλοντικό ακτιβισμό. Τι γνωρίζουμε για την κατάσταση των ωκεανών μας σήμερα; Πόσα στρέμματα δασών εξαφανίζονται κάθε χρόνο λόγω των πυρκαγιών ή της εκβιομηχάνισης; Γιατί η ουσιαστική συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προκλήσεων αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση; Θα συζητηθούν όλες οι μορφές ακτιβισμού, και οι πιο ριζοσπαστικές από αυτές, καθώς και οι τρόποι για να ακουστεί η φωνή μας, ειδικότερα μέσα από δημόσιες δράσεις με μεγάλη προβολή. Στόχος είναι επίσης να κατανοήσουμε πώς ο ακτιβισμός συνδιαλέγεται με τον πολιτισμό και ποιες συνεργασίες ενδέχεται να προκύψουν μέσα από αυτή τη συνέργεια.

[📍Κήποι]

20:00 │ Χορευτική περφόρμανς: DANCEOLOGY/ANADISIS [ΑΝΑΔΥΣΗ]
🔗 Σε συνεργασία με το FLUX Laboratory

Η κίνηση γεννιέται μέσα από τη σιωπή. Μια φιγούρα ξυπνάει, σαν ένα γλυπτό που παίρνει ζωή. Ο λόγος γίνεται ρυθμός, ο ρυθμός γίνεται βήματα και το σώμα αντηχεί σαν ένα ποίημα.
Η παράσταση με τίτλο Anadisis/Ανάδυση αποτελεί μέρος του προγράμματος Danceology. Μία πρωτοβουλία του Flux Laboratory, σε συνεργασία με την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα (ESAG) και την ερευνήτρια Dr Sophie Bocksberger, το Danceology είναι ένα πρωτοποριακό έργο που συνδυάζει το χορό με την αρχαιολογία. Το πειραματικό αυτό έργο διερευνά τη σχέση μεταξύ κίνησης, ιστορίας, φιλοσοφίας και ποίησης μέσα από μία σύγχρονη επιτελεστική παράσταση.

Χορογραφία: Σταύρος-Αλέξανδρος ΙΚΜΠΑΛ, Ερμηνεία: Γιώργος ΝΤΕΡΕΣΚΟΣ, και Ιάσονας ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ, Επιστημονική επιμέλεια: Dr. Sophie BOCKSBERGER, Μουσική: Ted REGKLIS

20:15 │ Διάλεξη: Γιατί χορεύουμε;
Με τον Alexandre LACROIX, Διευθυντής σύνταξης του Philosophie Magazine

Δεν υπάρχει ανθρώπινη κοινωνία χωρίς χορό. Αλλά από που πηγάζει η ανάγκη μας για το χορό; Γιατί ορισμένες κινήσεις μας συγκινούν και μας δημιουργούν μια τέτοια αίσθηση ζωτικότητας; Τι μπορεί να μας διδάξει αυτή η μορφή τέχνης για τη σχέση μεταξύ πειθαρχίας και ελευθερίας; Στο πλαίσιο της συγγραφής του βιβλίου του La Danse. Philosophie du corps en mouvement (Allary éditions, 2024), o Alexandre Lacroix είχε τη σπάνια ευκαιρία να βρεθεί στα παρασκήνια της Όπερας του Παρισιού. Επί σειρά μηνών, παρακολούθησε την καθημερινή προπόνηση των κορυφαίων χορευτών Ludmila Pagliero και Stéphane Bullion, οι οποίοι, μέσα από τις λέξεις και τις χορογραφίες τους, τον μύησαν στα μυστικά της τέχνης τους. Η διάλεξη θα εστιάσει στο χορό ως ιδιαίτερη μορφή ανθρώπινης δράσης, και θα αναζητήσει τις βαθύτερες ρίζες της δύναμης που μας ωθεί να κινούμε ρυθμικά το σώμα μας.

20:30 │ Επιτελεστική Φιλοσοφική Παρέμβαση
Επιμέλεια & Συντονισμός: Αγγελική ΠΟΥΛΟΥ, Eπίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του EΚΠΑ, και Μαρία ΜΟΥΡΤΟΥ-ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΠΟΥΛΟΥ, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας, Μεταδιδακτορική ερευνήτρια των Τμημάτων Φιλοσοφίας των Πανεπιστημίων Ιωαννίνων και Πατρών
🔗 Σε συνεργασία με το Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του EΚΠΑ

Μία ομάδα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του ΕΚΠΑ σχηματίζει έναν ιδιότυπο θίασο φιλοσοφικής παρέμβασης στους κήπους της Γαλλικής Σχολής Αθηνών μέσα από αυτοσχεδιαστικές αλληλεπιδράσεις με το κοινό. Φιλοσοφικά αποσπάσματα, ερωτήματα και προβληματισμοί ενσαρκώνονται μέσω ποικίλων υφών: από τη συνομιλία μέχρι την παιγνιώδη εξομολόγηση ή την προκλητική απεύθυνση. Η ερώτηση «Να δράσω ή να μη δράσω;» λειτουργεί ως φιλοσοφικό ερώτημα και ως αφορμή για συνάντηση, σύγκρουση και σκέψη σε κίνηση.

Με την συμμετοχή των: Γιώργος ΓΑΤΟΣ, Παναγιώτης ΓΕΡΟΣΤΑΘΟΣ, Κυριακή ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ, Κωνσταντής ΚΟΥΡΟΥΒΑΝΗΣ, Ειρήνη ΜΑΝΤΖΙΟΥ, Ηρακλής ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, Κίμων ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ, Αγγελική ΝΤΟΥΦΑ, Αιμιλία ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΥ, Πέννυ ΣΕΡΕΤΗ

21:30 │ Συζήτηση: Καλλιτέχνες και μηχανές: δρώντας μαζί;
Με τους: Αλέξανδρος ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Kαλλιτέχνης του ήχου με ειδίκευση στα διαδραστικά πολυμέσα, και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (EΚΠΑ), και Ιωάννα ΝΕΟΦΥΤΟΥ, εικαστικός και σκηνοθέτιδα ντοκιμαντέρ, διδάκτωρ Πλαστικών τεχνών του Πανεπιστημίου Aix -Marseille
Συντονισμός: Αγγελική ΠΟΥΛΟΥ, Επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του EΚΠΑ
🔗 Σε συνεργασία με το Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του EΚΠΑ

Πώς αξιοποιούν τις ψηφιακές τεχνολογίες οι καλλιτέχνες σήμερα για να αναπαραστήσουν ή να διερευνήσουν το κοινό μέλλον της ανθρωπότητας; Η Ιωάννα ΝΕΟΦΥΤΟΥ θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη και η ψηφιακή τεχνολογία μπορούν να συμβάλλουν στην αφύπνιση και κινητοποίηση της νέας γενιάς. Μπορούμε να κατανοήσουμε την ιστορία της ουτοπίας – ή τις ουτοπίες της ιστορίας – μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία και τα βιντεοπαιχνίδια; Πώς μπορούν οι νέοι να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του μέλλοντος μέσα από την επανενεργοποίηση του συλλογικού χώρου και τη δημιουργία της δικής τους ουτοπίας στο φανταστικό περιβάλλον των βιντεοπαιχνιδιών; Ο Αλέξανδρος ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ θα μας προσκαλέσει να στοχαστούμε γύρω από την έννοια της αλληλεπίδρασης στα ηχητικά έργα και στις διαδραστικές τέχνες, εξετάζοντας τις φιλοσοφικές διαστάσεις της ανάδρασης, της συν-δημιουργίας και της κοινής δράσης μεταξύ ανθρώπου και μηχανής.

📍ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΛΑΔΟΣ

[📍Auditorium Theo Angelopoulos]

20:30 │ Προβολή: «Bigger Than Us», της Flore VASSEUR (96’-2021-Γαλλία)
ℹ️ Διάφορες γλώσσες (κυρίως αγγλικά), με γαλλικούς και ελληνικούς υπότιτλους. Σύντομη εισαγωγική παρουσίαση της ταινίας από τη σκηνοθέτιδα μέσω βίντεο

Η 18χρονη Melati αγωνίζεται κατά της πλαστικής ρύπανσης που μαστίζει τη χώρα της, την Ινδονησία. Όπως εκείνη, εκατοντάδες νέοι σε όλο τον κόσμο αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κλίμα, την ελευθερία της έκφρασης, την κοινωνική δικαιοσύνη, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και σε επαρκή τροφή. Η ταινία καταγράφει και αναδεικνύει τον αγώνα των νεαρών ακτιβιστών, από τις φαβέλες του Ρίο μέχρι τα απομακρυσμένα χωριά του Μαλάουι, από τις αυτοσχέδιες βάρκες στα ανοικτά της Λέσβου μέχρι τις τελετές των Ινδιάνων στα βουνά του Κολοράντο.

Η Flore VASSEUR είναι Γαλλίδα συγγραφέας, επιχειρηματίας και δημοσιογράφος. Μετά την ταινία της Bigger Than Us, η Flore VASSEUR ξεκίνησε έναν κύκλο συζητήσεων και διαλόγου τόσο στη Γαλλία όσο και στο εξωτερικό. Αυτή η εμπειρία οδήγησε στην συγγραφή του βιβλίου με τίτλο Et maintenant, que faisons-nous? που κυκλοφόρησε το 2024 από τις εκδόσεις Grasset.

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει μία συζήτηση με την Μαρίνα ΛΙΑΚΗ, ακτιβίστρια με βάση τη Λέσβο.
Συντονισμός: Αύρα ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Σκηνοθέτις και καλλιτεχνική διευθύντρια του CineDoc

[📍Ταράτσα]

21:00 │ Αναγνώσεις: Ποιήτριες εν δράσει
Με τις: Άννα ΓΡΙΒΑ, Λένα ΚΑΛΛΕΡΓΗ, Βίκυ ΚΑΤΣΑΡΟΥ, Μαρία ΠΑΤΑΚΙΑ και Μαρία ΤΟΠΑΛΗ
Επιμέλεια & συντονισμός: Αρετή ΓΕΩΡΓΙΛΗ, Ιδρυτικό μέλος του βιβλιοπωλείου Free Thinking Zone
🔗 Σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone
ℹ️ Με εγγραφή, μέχρι την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων.

Τα έργα των ομιλητριών και ομιλητών του φεστιβάλ θα διατίθενται προς πώληση και τις δύο ημέρες της διοργάνωσης, σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone.

Πέντε διεθνούς φήμης ποιήτριες θα διαβάσουν κείμενά τους όπου η γραφή αποτελεί πράξη αντίστασης, προσφέροντας έναν εναλλακτικό τρόπο ύπαρξης στον κόσμο. Μια βραδιά αναγνώσεων, όπου η δύναμη των λέξεων συναντά την πνοή της ποίησης.

Το Free Thinking Zone είναι ένα βιβλιοπωλείο σύγχρονης τέχνης και σκέψης. ‘Ενα από τα πρώτα ακτιβιστικό βιβλιοπωλεία στην Ελλάδα, που ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 και εξειδικεύεται στην προστασία των ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Απευθύνεται σε όσους και όσες δεν πιστεύουν στο προφανές και σε όσους και όσες «τη νύχτα δεν βλέπουν το σκοτάδι αλλά το γαλάζιο του ουρανού» (Georges Bataille).

The post Φεστιβάλ Φιλοσοφίας 2025 «Δύναμαι, Δρῶ» appeared first on IFG.

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος σας προσκαλεί την Παρασκευή 31 Μαΐου και το Σάββατο 1η Ιουνίου 2024, από τις 19:30, στο Φεστιβάλ Φιλοσοφίας 2024.

Η φετινή διοργάνωση, σε συνεργασία με το περιοδικό Philosophie Magazine, σας καλεί να στοχαστείτε πάνω στο θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη: ποιο είναι το μέλλον της ανθρώπινης σκέψης;».

«Η κυκλοφορία του ChatGPT το φθινόπωρο του 2022, προκάλεσε ένα «ωστικό κύμα» που κατέκλυσε την παγκόσμια κοινή γνώμη και οδήγησε κυρίως σε μια ευρύτερη συνειδητοποίηση.

Μέχρι σήμερα, οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον τρόπο ζωής των κοινωνιών μας διαφαίνονταν, για τους περισσότερους από εμάς, μέσα από τα σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Σε ταινίες όπως 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος και Δικός της παρακολουθούμε τη συμπεριφορά ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης που μετατρέπεται σε αυτόνομο ον, κακόβουλο ή αδιάφορο για την ανθρώπινη μοίρα, το οποίο επιδιώκει τους δικούς του σκοπούς. Μέχρι πρότινος γνωρίζαμε επίσης ότι σε συγκεκριμένες και οριοθετημένες δραστηριότητες – όπως παραδείγματος χάριν το σκάκι – η υπολογιστική ισχύς των υπολογιστών ξεπερνά κατά πολύ εκείνη των ανθρώπινων πρωταθλητών.

Ωστόσο, αυτό που συνειδητοποιήσαμε ξαφνικά με την κυκλοφορία του ChatGPT ήταν ότι ισχυρά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται ήδη από τις συλλογικές μας οργανώσεις. Παρόλο που δε διαθέτουν αυτόνομη συνείδηση ή δικές τους προθέσεις, επιφέρουν πρακτικές επιπτώσεις.

Τα συστήματα αυτά εισχώρησαν σταδιακά στην καθημερινότητά μας, χωρίς εμείς να συνειδητοποιούμε πλήρως το εύρος των υπηρεσιών που παρέχουν. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η εφαρμογή γεωγραφικού εντοπισμού που μας επιτρέπει να βελτιστοποιούμε τις μετακινήσεις μας λαμβάνοντας υπόψη την κυκλοφοριακή συμφόρηση σε πραγματικό χρόνο, η δυνατότητα αυτόματης συμπλήρωσης όταν πληκτρολογούμε ένα γραπτό μήνυμα, τα άβαταρ τεχνητής νοημοσύνης που οι λάτρεις των βιντεοπαιχνιδιών (gamers) καλούνται να αντιμετωπίσουν σε ορισμένα παιχνίδια, τα συστήματα αλληλεπίδρασης με την εφορία ή με άλλες δημόσιες υπηρεσίες, ή ακόμη, τα διαλογικά ρομπότ (chatbots) που μας προσφέρουν βοήθεια αντικαθιστώντας ενίοτε το τμήμα after-sales ή την εξυπηρέτηση πελατών των μεγάλων εταιρειών. Οι ιστοσελίδες πρόγνωσης καιρού που επισκεπτόμαστε χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Επίσης, η επεξεργασία των προσωπικών μας δεδομένων γίνεται με τη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, με σκοπό την αποστολή στοχευμένων διαφημίσεων και προσφορών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και στις δυνατότητές μας. Στις εμπόλεμες χώρες, τα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται, από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έως τα άρματα μάχης και τις συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας, είναι εξοπλισμένα με τεχνητή νοημοσύνη. Μεγάλα χρηματικά κεφάλαια διακινούνται καθημερινά στα χρηματιστήρια με τη χρήση αλγορίθμων συναλλαγών (algotrading).

Στόχος του φετινού φεστιβάλ είναι να θέσει στοχευμένα και τεκμηριωμένα ερωτήματα γύρω από τις τεράστιες αλλαγές που αναμένεται να επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη: ποιες επιπτώσεις θα έχει στην αρχιτεκτονική; στη γεωπολιτική και στην τέχνη του πολέμου; στο περιβάλλον; στην κυκλοφορία των οχημάτων, στην καλλιτεχνική δημιουργία, στον ελεύθερο χρόνο και στην εκπαίδευση; στα φαινόμενα της συνωμοσιολογίας και της παραπληροφόρησης, λαμβάνοντας υπόψη τις απεριόριστες δυνατότητες που προσφέρουν τα deep fakes για τη διάδοση πλαστών βίντεο;

Τέλος, θα εστιάσουμε σε ένα ερώτημα που σχετίζεται άμεσα με τη φιλοσοφία: τι εναπόκειται πλέον στη φυσική νοημοσύνη; Με άλλα λόγια, στο τεχνολογικό περιβάλλον που διαμορφώνεται με την εμφάνιση νέων εργαλείων για τη διαχείριση της πληροφορίας, η ανθρώπινη σκέψη θα πρέπει άραγε να επαναπροσδιορίσει τις ικανότητές της ή ακόμη και να αναπτύξει νέες;»

Alexandre Lacroix, Διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Philosophie Magazine

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Παρασκευή 31 Μαΐου 2024

📍 ΓΗΠΕΔΟ ΤΕΝΙΣ

◼️ 19:30. Εναρκτήρια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης: Τί είναι η τεχνητή νοημοσύνη;
Alexandre LACROIX, Διευθυντής σύνταξης του Philosophie Magazine, Βάλια ΚΑΪΜΑΚΗ, Δημοσιογράφος, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Mehdi KHAMASSI, Διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS)

Ο Alexandre Lacroix συνομιλεί με δύο εισηγητές του φεστιβάλ, τη δημοσιογράφο και Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Βάλια Καϊμάκη και το Διευθυντή ερευνών στο CNRS Mehdi Khamassi, και επιχειρεί να δώσει μερικούς εισαγωγικούς ορισμούς που θα τροφοδοτήσουν δύο βραδιές συζητήσεων και αντιπαραθέσεων.

◼️ 20:30. Διάλεξη: Η τεχνολογία θα μας μετατρέψει σε στρατιώτες;
Asma MHALLA, Ερευνήτρια στο EHESS και Πολιτική Επιστήμονας

Τεχνητή νοημοσύνη, κοινωνικά δίκτυα, εγκεφαλικά εμφυτεύματα, δορυφόροι, metaverse… Το τεχνολογικό σοκ θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21ου αιώνα στην οποία πρωτοστατούν οι «BigTechs», οι αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες. Αψηφώντας την παραφιλολογία που μας κάνει να χάνουμε την ουσία, η Asma Mhalla διατυπώνει έναν τολμηρό και ανησυχητικό ισχυρισμό: οι υπερταχύτητες που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας, τόσο ως κοινωνία πολιτών όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο, μας μετατρέπουν άθελά μας σε στρατιώτες. Ο εγκέφαλός μας αποτελεί πλέον το απόλυτο πεδίο μάχης. Είναι επιτακτική ανάγκη να το αντιληφθούμε, γιατί αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο η νέα τάξη πραγμάτων αλλά και η ίδια η δημοκρατία.

◼️ 21:30. Διάλεξη: Τα ηθικά διλήμματα της τεχνητής νοημοσύνης
Alexandre LACROIX, Διευθυντής σύνταξης του Philosophie Magazine

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θέτουν ήδη σοβαρά ηθικά διλήμματα. Η ευρεία χρήση συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων από την αστυνομία και τη δικαιοσύνη, αλλά και από τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες, μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των ανισοτήτων; Σε περίπτωση αναπόφευκτου ατυχήματος, πως θα πρέπει να αντιδράσει ένα αυτόνομο αυτοκίνητο: να προστατεύσει τους επιβάτες ή τους πεζούς; Να δίνει προτεραιότητα στις έγκυες γυναίκες και τα παιδιά; Πως μπορεί να αποφευχθεί η υπονόμευση της εκπαιδευτικής διαδικασίας από τη χρήση του ChatGPT και να διατηρηθεί η ηθική αξία της προσωπικής εργασίας των μαθητών;

◼️ 22:30. Παρουσίαση: Εφαρμογές και επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην Αρχιτεκτονική
Philippe MOREL, αρχιτέκτονας και αναπληρωτής καθηγητής (Bartlett School of Architecture, ENSA Paris-Malaquais), Άγγελος ΧΡΟΝΗΣ, Μηχανικός και Καθηγητής (IAAC, AIT)

Οι αρχιτέκτονες Philippe Morel και Άγγελος Χρόνης θα συζητήσουν σχετικά με τις εφαρμογές και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην Αρχιτεκτονική εξερευνώντας την ποικιλομορφία της έρευνας που διεξάγεται σε έναν τομέα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι της φιλοσοφίας, της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Με έργα από: Wanyu He, Adeline Chan, Pierre Cutellic, Julian Besems, Immanuel Koh, Certain Measures, Tasos Varoudis.

📍 ΚΗΠΟΙ

◼️ 21:30. Συζήτηση: Ποια η διακυβέρνηση των αλγορίθμων στη δημοκρατία;
Λίλιαν ΜΗΤΡΟΥ, Καθηγήτρια Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Célia ZOLYNSKI, Καθηγήτρια Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne, Βαγγέλης ΚΑΡΚΑΛΕΤΣΗΣ, Διευθυντής Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος».
Συντονίζει η Βάλια ΚΑΪΜΑΚΗ, Δημοσιογράφος, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Σκιαγράφηση προφίλ, διαφάνεια, επεξεργασία προσωπικών δεδομένων… Πού βρισκόμαστε σήμερα με τα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα, αλλά και με τις επιταγές του εθνικού και του διεθνούς Δικαίου; Δύο ειδικοί στο δίκαιο της ψηφιακής και πνευματικής ιδιοκτησίας, η Célia Zolynski και η Λίλιαν Μήτρου, συνομιλούν με τον Διευθυντή Ερευνών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Βαγγέλη Καρκαλέτση, και διερευνούν τις δυνατότητες διακυβέρνησης των αλγορίθμων που έχουν διεισδύσει πλέον σε κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας.

Σάββατο 1η Ιουνίου 2024

📍 ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΛΑΔΟΣ – ΑΙΘΟΥΣΑ PETIT PRINCE

◼️ 17:00-19:00 Εκπαιδευτικά & ψυχαγωγικά εργαστήρια με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη
Με την Gabrielle HALPERN, Φιλόσοφο και τον Orphée DE CORBIERE–KALESSIS, Ηθοποιό και Σκηνοθέτη

Δίγλωσσα εργαστήρια, στα ελληνικά και στα γαλλικά

👾 17:00-17:45. Εργαστήριο για παιδιά 6-12 ετών
Σε τί διαφέρουν τα ζώα από τους ανθρώπους; Σε τί διαφέρουν οι άνθρωποι από τα ρομπότ; Το εργαστήριο για παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, εξερευνά με διασκεδαστικό και διαδραστικό τρόπο τις διαφορές μεταξύ των έμβιων όντων που κατοικούν στη Γη. Οι συμμετέχοντες καλούνται να κατανοήσουν την έννοια της τεχνητής νοημοσύνης μέσα από παιχνίδια, γρίφους, ασκήσεις ανά δυάδες και ζωγραφιές που εξάπτουν τη φαντασία τους!

Αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα
Οι θέσεις είναι περιορισμένες. Για να εξασφαλίσετε τη δική σας, παρακαλούμε στείλτε μας το όνομα και το επώνυμο των συμμετεχόντων στο culturel@ifg.gr

👾 18:00-18:45. Εργαστήριο για εφήβους 13-16 ετών
Ποιες είναι οι διαφορές και οι ομοιότητες μεταξύ ανθρώπων και ρομπότ; Το εργαστήριο που απευθύνεται σε εφήβους ηλικίας 13 ετών και άνω, σχεδιάστηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τον προβληματισμό των νέων σχετικά με τις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης στο σχολικό, ακαδημαϊκό και επαγγελματικό περιβάλλον. Παιχνίδια, ασκήσεις ανά δυάδες και εργαστήρια γραφής εγείρουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους!

Αριθμός συμμετεχόντων: 30 άτομα
Οι θέσεις είναι περιορισμένες. Για να εξασφαλίσετε τη δική σας, παρακαλούμε στείλτε μας το όνομα και το επώνυμο των συμμετεχόντων στο culturel@ifg.gr

📍 ΓΗΠΕΔΟ ΤΕΝΙΣ

◼️ 19:30. Συζήτηση: Τεχνητή νοημοσύνη: πρόσφορο έδαφος για θεωρίες συνωμοσίας και fake news;
Asma MHALLA, Ερευνήτρια στο EHESS και Πολιτική Επιστήμονας, Σωτήρης ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ, Δημοσιογράφος και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών
Συντονίζει η Βάλια ΚΑΪΜΑΚΗ, Δημοσιογράφος, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Πώς η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει την παραπληροφόρηση; Επιδρά καταλυτικά στη διάδοση θεωριών συνωμοσίας και ψευδών ειδήσεων; Ποιες συνέπειες επιφέρει στην άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος; Ενόψει της φετινής εκλογικής χρονιάς όπου πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού θα προσέλθει στις κάλπες, η ερευνήτρια και πολιτική επιστήμονας Asma Mhalla και οι δημοσιογράφοι Σωτήρης Τριανταφύλλου και Βάλια Καϊμάκη διερευνούν τις επιπτώσεις της τεχνολογικής επιτάχυνσης στα ΜΜΕ και τις αλλαγές που αυτή επιφέρει στην παραγωγή και τη διάδοση της πληροφορίας, ανατρέχοντας σε παραδείγματα από την Ελλάδα, τη Γαλλία και τον το διεθνή χώρο.

◼️ 20:30. Διάλεξη: Γραφή και σκέψη την εποχή του ChatGPT
Raphaël ENTHOVEN, Φιλόσοφος και Συγγραφέας

Από την επιστήμη και το δίκαιο έως την ιατρική και τα οπλικά συστήματα, η τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπει τα δεδομένα σε όλους τους τομείς των ανθρώπινων δεξιοτήτων. Υπάρχουν άραγε εξαιρέσεις; Ναι! Στη φιλοσοφία, η τεχνητή νοημοσύνη είναι άχρηστη. Σε τι έγκειται η αδυναμία της τεχνητής νοημοσύνης να πραγματοποιήσει μία απλή κατά τα άλλα διαδικασία, όπως αυτή της διατύπωσης ενός προβλήματος, δηλαδή της μετατροπής ενός ερωτήματος σε πρόβλημα που θα αποτελέσει τη βάση του ορθολογικού στοχασμού; Που οφείλεται αυτή τη ιδιαιτερότητα, αυτό το αξιοπερίεργο; Γιατί ο φιλοσοφικός στοχασμός παραμένει απροσπέλαστος για την τεχνητή νοημοσύνη; Και γιατί η ανθρωπότητα παραμένει ένας γρίφος για τις μηχανές; Τα δύο ερωτήματα είναι κοινά. Ο Raphaël Enthoven αποδεικνύει ότι η ανθρώπινη σκέψη έχει λαμπρό μέλλον.

◼️ 21:30. Συζήτηση: Τεχνητή νοημοσύνη και καλλιτεχνικές πρακτικές στη σύγχρονη τέχνη
Poka YIO, εικαστικός, επιμελητής εκθέσεων και καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, Σταυρούλα ΖΩΗ, Επιστήμων πληροφορικής και διεπιστημονική ερευνήτρια στις δημιουργικές τεχνολογίες, Λητώ ΚΑΤΤΟΥ, Εικαστικός
Συντονίζει ο Θωμάς ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ, Συγγραφέας, Διδάσκων αισθητικής και φιλοσοφίας στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών

Τελικά τι γνωρίζουμε για την τεχνητή νοημοσύνη και τι είναι αυτό που την καθιστά καινοφανή; Τι αλλάζει στις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές και ποιες είναι ή θα μπορούσαν να είναι οι προεκτάσεις και οι συνδέσεις με έναν ευρύτερο προβληματισμό για τον ρόλο της τεχνολογίας και της τέχνης στην κοινωνία; Σκοπός της συζήτησής μας είναι η παραγωγή ενός στοχασμού για τις ηθικές, κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις καθώς και για τον βαθμό εμπλοκής της τεχνητής νοημοσύνης στις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές.

◼️ 22:30. Cinéphilo (Κινηματογραφική φιλοσοφία): Παραμένοντας άνθρωπος σε ένα ψηφιακό κόσμο
Επιμέλεια: Ollivier POURRIOL, Φιλόσοφος, Σκηνοθέτης, Συγγραφέας

Τα τελευταία χρόνια έχουμε εισέλθει στον κόσμο των δεδομένων και της αυτοματοποιημένης επεξεργασίας τους. Πρόκειται για ένα ριζικό μετασχηματισμό που ορισμένοι δε διστάζουν να αποκαλούν «ψηφιακή βόμβα». Ο Leibniz οραματίζονταν ήδη την ύπαρξη μιας μηχανής ικανής να παράγει αλήθειες αψηφώντας το ανθρώπινο μυαλό. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, υπαγορεύοντας νέους τρόπους ύπαρξης και εργασίας, μας αναγκάζει πάνω απ’ όλα να επαναπροσδιορίσουμε, από κοινού, την έννοια της λέξης «άνθρωπος».

Κατά τη διάλεξη θα προβληθούν αποσπάσματα των ταινιών: Matrix, Δικός της (Her), Οι Μίτσελ και η Εξέγερση των Μηχανών, Η Κρυφή Ζωή του Γουόλτερ Μίτι.

📍 ΚΗΠΟΙ

◼️ 19:30. Διάλεξη: Για μία νέα κουλτούρα της προσοχής
Célia ZOLYNSKI, Καθηγήτρια Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne, Mehdi KHAMASSI, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS)

Στο ομώνυμο βιβλίο που κυκλοφόρησε την άνοιξη του 2024, οι συγγραφείς περιγράφουν τα γνωστικά και ψυχοκοινωνικά τεχνάσματα που χρησιμοποιούν οι αλγόριθμοι και το ψηφιακό μάρκετινγκ για να κερδίσουν την προσοχή μας, να μας κρατούν ενεργούς, να μας σκιαγραφούν, να μας καθοδηγούν και να αντλούν δεδομένα που μας αφορούν παρά τη θέλησή μας… συμμορφούμενοι με ένα νομικό πλαίσιο που χρήζει άμεσης επανεξέτασης. Καρπός συλλογικής δουλειάς με τη συνδρομή της Stefana Broadbent (ανθρωπολόγου που ειδικεύεται σε θέματα ψηφιακής τεχνολογίας) και του Florian Forestier (φιλοσόφου), το έργο των τεσσάρων συγγραφέων συνδυάζει προσεγγίσεις της γνωστικής επιστήμης, του σχεδιασμού, της φιλοσοφίας και του δικαίου με σκοπό να προτείνει τρόπους αποκατάστασης των ελευθεριών μας και δημιουργίας ενός πραγματικού ρυθμιστικού πλαισίου για το ζήτημα της προσοχής στο ψηφιακό περιβάλλον.

◼️ 20:30. Συζήτηση: Τεχνητή Νοημοσύνη και Περιβάλλον: Μία επωφελής συνεργασία για Βιώσιμη Ανάπτυξη

1. Τεχνητή Νοημοσύνη για την οικολογική γεωργία και το περιβάλλον
   Δημήτρης ΜΠΟΡΜΠΟΥΔΑΚΗΣ, Επιστημονικός Συνεργάτης της Επιχειρησιακής Μονάδας BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
2. Η συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης στην ακριβέστερη πρόγνωση καιρού και τη δημιουργία εξειδικευμένων υπηρεσιών έγκαιρης πρόγνωσης
   Σταύρος ΣΟΛΩΜΟΣ, Κύριος Ερευνητής, Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας, Ακαδημία Αθηνών
3. Τεχνητή Νοημοσύνη και Επιδημιολογία: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει επανάσταση στη μάχη κατά των επιδημικών ασθενειών
   Μαρίζα ΚΑΣΚΑΡΑ, Επιστημονική Συνεργάτιδα της Επιχειρησιακής Μονάδας BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Συντονίζει ο Δρ. Χάρης ΚΟΝΤΟΕΣ, Διευθυντής Ερευνών και Επιστημονικός Υπεύθυνος της Επιχειρησιακής Μονάδας BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

◼️ 21:30. Διάλεξη: Πώς θα είναι ο επαυξημένος άνθρωπος;
Gabrielle HALPERN, Φιλόσοφος

Από που πηγάζει η ανάγκη του ανθρώπου να αναπτύσσει νέες τεχνολογίες; Τι αποκαλύπτουν για εμάς; Όταν εμφανίστηκε στον κόσμο, ο άνθρωπος διέθετε σχετικά λίγα πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα ζώα. Όπως άλλωστε ανέφερε και ο Γερμανός φιλόσοφος Emmanuel Kant, η φύση δε χάρισε στον άνθρωπο ούτε τα κέρατα του ταύρου, ούτε τα νύχια του λιονταριού, ούτε τα φτερά των πουλιών. Πώς καταφέραμε να επιβιώσουμε υπό τέτοιες συνθήκες; Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί συνέχεια της μακρόχρονης ιστορίας επινόησης εργαλείων που επιτρέπουν στον άνθρωπο να μεγιστοποιήσει τη δύναμή του. Αλλά σε τι είδους ανθρώπινα όντα θα μας μετατρέψει ή θα μας δώσει τη δυνατότητα να μετατραπούμε; Ο «επαυξημένος άνθρωπος» θα είναι άραγε αποκλειστικά αποτέλεσμα της τεχνητής νοημοσύνης;

ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ/ΡΙΕΣ

📚 Τα τελευταία βιβλία των ομιλητών θα διατίθενται προς πώληση κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο «Λεξικοπωλείο».

Σταύρος Σολωμός
Ο Σταύρος Σολωμός είναι Κύριος Ερευνητής στο Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στην ανάπτυξη ατμοσφαιρικών μοντέλων για την περιγραφή των μετεωρολογικών φαινομένων. Από το 2013 έως το 2020 εργάστηκε στην Επιχειρησιακή Μονάδα BEYOND του ΙΑΑΔΕΤ, στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ως υπεύθυνος για την ανάπτυξη των αριθμητικών προγνώσεων στις εφαρμογές FireHUB και DustHUB.

Δημήτρης Μπορμπουδάκης
Ο Δημήτρης Μπορμπουδάκης έχει σπουδάσει Βιολογία (BSc) και Οικολογία Αυτοφυών Φυτών (MSc) στο Τμήμα Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στην Διαχείριση Βιοποικιλότητας από το School of Anthropology and Conservation, University of Kent το 2016. Στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ασχολείται με θέματα πού αφορούν την ανάλυση δεδομένων βιοποικιλότητας και οικοσυστημικών υπηρεσιών στον αγρό-οικολογικό τομέα και την διαχείριση ειδών και οικοτόπων.

Άγγελος Χρόνης
Ο Άγγελος Χρόνης είναι διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Infrared City GmbH, συνδιευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος Master of Artificial Intelligence in Architecture and the Built Environment στο Institute of Advanced Architecture της Καταλονίας και επικεφαλής ερευνητικός συνεργάτης-μηχανικός στο Αυστριακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Βιέννης. Το ερευνητικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον επιτελεστικό σχεδιασμό, την προσομοίωση, την τεχνητή νοημοσύνη, τον σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση βάσει δεδομένων, καθώς και στις διαδραστικές διεπαφές και την επαυξημένη πραγματικότητα (AR)/εικονική πραγματικότητα (VR). Έχει ηγηθεί της ανάπτυξης διαφόρων ολοκληρωμένων συστημάτων σχεδιασμού και προσομοίωσης, όπως το infrared.city, ένα καινοτόμο εργαλείο κλιματικής προσομοίωσης με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Raphaël Enthoven
Καθηγητής φιλοσοφίας και συγγραφέας, συντάκτης και σύμβουλος των συντακτών του Franc-Tireur, ο Raphaël Enthoven επιμελείται και παρουσιάζει ραδιοφωνικές εκπομπές, μεταξύ άλλων, στους ραδιοφωνικούς σταθμούς France Culture και Europe1. Στο τελευταίο του βιβλίο L’esprit artificiel (L’Observatoire) που κυκλοφόρησε φέτος, διερευνά τα όρια μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και ανθρώπινης νόησης.

Gabrielle Halpern
Διδάκτορας φιλοσοφίας και απόφοιτη της École Normale Supérieure, η Gabrielle Halpern εργάστηκε σε διάφορα υπουργικά γραφεία πριν αναλάβει τη συνδιεύθυνση μίας θερμοκοιτίδας νεοφυών επιχειρήσεων. Το ερευνητικό της έργο εστιάζεται εδώ και δεκαπέντε χρόνια στην έννοια της υβριδοποίησης.

Βάλια Καϊμάκη
Η Βάλια Καϊμάκη είναι γαλλόφωνη δημοσιογράφος, ραδιοφωνική παραγωγός στην ΕΡΤ και διεύθυνε την Ελληνική έκδοση της Le Monde diplomatique. Είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιστρέφονται γύρω από την μελέτη της τεχνητής νοημοσύνης στα μέσα ενημέρωσης καθώς και γύρω από το ζήτημα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, του διαδικτύου και των ψευδών ειδήσεων (fake news).

Βαγγέλης Καρκαλέτσης

Ο Δρ. Βαγγέλης Καρκαλέτσης είναι Διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για την Τεχνητή Νοημοσύνη υπό τον Πρωθυπουργό. Επιπλέον είναι μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής & Τεχνοηθικής στην Ελλάδα.Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της διαχείρισης μεγάλων δεδομένων, της αναπαράστασης γνώσης και της αλληλεπίδρασης ανθρώπου-μηχανής.

Μαρίζα Κασκαρά
Η Μαρίζα Κασκαρά έλαβε το δίπλωμα της από τη σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με ειδίκευση στη Δορυφορική Γεωδαισία και Τηλεπισκόπηση και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στο Project and Enterprise Management από το University College London. Στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ασχολείται με την επίβλεψη της εκτέλεσης των έργων, τη διαχείριση και ενίσχυση των σχέσεων με τους εταίρους και την ανάπτυξη νέων προτάσεων για προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ που σχετίζονται με την καινοτομία.

Λητώ Κάττου
Η Λητώ Κάττου είναι εικαστικός με έδρα την Αθήνα. Φοίτησε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και στο Royal College of Art του Λονδίνου όπου και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη γλυπτική. Μέσα από διαχειρίσεις που εκτείνονται από την ψηφιακή παραγωγή εώς τις θερμοχημικές επεξεργασίες, η πρακτική της εγείρει ερωτήματα για την σχέση ανθρώπων, ζώων, περιβάλλοντος και τεχνολογίας, ετερότητας και συμβίωσης. To έργο της έχει παρουσιαστεί σε χώρους τέχνης, ιδρύματα και διοργανώσεις στην Αθήνα και στο εξωτερικό.

Mehdi Khamassi
Διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), ο Mehdi Khamassi εργάζεται στο Ινστιτούτο Ευφυών Συστημάτων & Ρομποτικής (ISIR) με έδρα την πανεπιστημιούπολη της Σορβόννης στο Παρίσι. Είναι συν-συγγραφέας του βιβλίου Pour une nouvelle culture de l’attention (Odile Jacob).

Χάρης Κοντοές
Ο Δρ. Χάρης Κοντοές έλαβε το πτυχίο Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού από το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο το 1985, το πτυχίο Πληροφοριακών Συστημάτων από το Universite Paris VI Jussieu (Γαλλία) το 1986, MSc στη Γεωγραφία από το Universite Paris VI Jussieu (Γαλλία) το 1986 και το διδακτορικό του δίπλωμα (PhD) στην Τηλεπισκόπηση από το Εθνικό Μετσόβειο Πολύτεχνείο το 1992. Από το 1997 εργάζεται στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ως Δόκιμος Ερευνητής (1997-2000), Εντεταλμένος Ερευνητής (2000-2003), Κύριος Ερευνητής (2003-2010) και από το 2010 ως σήμερα ως Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ).

Alexandre Lacroix
Συγγραφέας και Διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Philosophie Magazine από την ίδρυσή του το 2006, ο Alexandre Lacroix έχει συγγράψει πάνω από είκοσι βιβλία. Είναι επίσης εκπαιδευτικός και διευθύνει τη συλλογή « Les Grands Mots » στις εκδόσεις Autrement. Έχει δημοσιεύσει δύο δοκίμια με θέμα την τεχνολογία: το Ce qui nous relie (Allary éditions, 2016), μία έρευνα που μας οδηγεί από τον Julian Assange στη Silicon Valley και τους διάφορους κύκλους συνωμοσιολογίας, και το Comment ne pas être esclave du système ? (Allary éditions, 2021).

Asma Mhalla
Διδάκτορας πολιτικών επιστημών, η Asma Mhalla είναι ερευνήτρια στο Εργαστήριο Πολιτικής Ανθρωπολογίας (LAP) της Σχολής Ανωτέρων Σπουδών στις Κοινωνικές Επιστήμες (EHESS). Ειδικός σε θέματα γεωπολιτικής της Τεχνολογίας και της Τεχνητής Νοημοσύνης, συμβουλεύει κυβερνήσεις και φορείς σε θέματα δημόσιας τεχνολογικής πολιτικής. Το καλοκαίρι του 2023 επιμελήθηκε και παρουσίασε τη ραδιοφωνική εκπομπή CyberPouvoirs στο France Inter. Τον Φεβρουάριο του 2024 κυκλοφόρησε το πρώτο της δοκίμιο με τίτλο Technopolitique, από τις εκδόσεις Seuil. Το έργο της επικεντρώνεται στις πολιτικές και γεωπολιτικές αναδιαμορφώσεις που επιφέρουν οι νέες τεχνολογίες: παραπληροφόρηση, κοινωνικά δίκτυα και προκλήσεις της δημοκρατίας, γεωπολιτική της τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογική κυριαρχία, νέες μορφές εξουσίας και ισχύος μεταξύ επιχειρήσεων Big Tech και κρατών.

Λίλιαν Μήτρου
Η Λίλιαν Mήτρου είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και Πρόεδρος του Ινστιτούτου για την Ιδιωτικότητα, τα Προσωπικά Δεδομένα και την Τεχνολογία και Δικηγόρος Αθηνών και διευθύντρια σύνταξης του περιοδικού Δίκαιο Τεχνολογίας και Επικοινωνίας. Διδάσκει επίσης ως επισκέπτρια καθηγήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Από το 1996 έως το 2004 ήταν σύμβουλος του πρώην Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη. Διετέλεσε μέλος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (1999-2003) και του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Είναι επιμελήτρια και συγγραφέας του συλλογικού τόμου Μπορεί ο Αλγόριθμoς; (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Philippe Morel
Ο Philippe Morel είναι αρχιτέκτονας, θεωρητικός και επιχειρηματίας, συνιδρυτής της EZCT Architecture & Design Research (2000) και εμπνευστής και ιδρυτικός πρόεδρος της εταιρείας τρισδιάστατης εκτύπωσης μεγάλης κλίμακας XtreeE (2015). Διδάσκει ως αναπληρωτής καθηγητής στο Bartlett School of Architecture – University College του Λονδίνου, όπου διευθύνει το πρόγραμμα MSc/MRes Architectural Computation, και στην École nationale supérieure d’architecture Paris-Malaquais, όπου συνίδρυσε και διευθύνει το τμήμα και το πρόγραμμα διδασκαλίας Digital Knowledge.

Θωμάς Συμεωνίδης
Ο Θωμάς Συμεωνίδης διδάσκει αισθητική και φιλοσοφία στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και Θεωρία του σχεδιασμού στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Σχεδιασμός αιχμής: Καινοτομία και διεπιστημονικότητα στον σχεδιασμό» της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ. Είναι συγγραφέας και μεταφραστής του Ζακ Ρανσιέρ.

Σωτήρης Τριανταφύλλου
Ο Σωτήρης Τριανταφύλλου είναι δημοσιογράφος και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών. Στο πλαίσιο των καθηκόντων του ασχολείται με τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στα ΜΜΕ και στο δημοσιογραφικό επάγγελμα. Ο Σωτήρης Τριανταφύλλου είναι επίσης Διευθυντής επικοινωνίας της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και αρθρογραφεί σε αθλητικές και πολιτικές εφημερίδες και μέσα ενημέρωσης.

Ollivier Pourriol
Agrégé της φιλοσοφίας, απόφοιτος της ENS Ulm, εμπνευστής των διαλέξεων «Cinéphilo» (Κινηματογραφική φιλοσοφία), ο Ollivier Pourriol είναι επίσης συγγραφέας, σεναριογράφος για τον κινηματογράφο και δημιουργός κόμικς (La vérité sur Socrate, éditions Les Arènes).

Poka Yio
Ο Poka-Yio είναι εικαστικός, επιμελητής εκθέσεων και καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Είναι επίσης σύμβουλος στρατηγικής και coach προσωπικής ανάπτυξης. Έχει πτυχίο Ζωγραφικής και μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στις Ψηφιακές Μορφές Τέχνης από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Είναι ιδρυτικός διευθυντής της Μπιενάλε της Αθήνας από το 2005 μέχρι σήμερα και του Σταθμού Άλφα-Αθηναϊκό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης μέχρι το 2004. Έχει εκθέσει το έργο του, έχει παρουσιάσει δράσεις και έχει επιμεληθεί εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η πρακτική του περιλαμβάνει ζωγραφική, εικαστικές δράσεις, θέατρο και ταινίες. Κύριος θεματικός άξονας του έργου του είναι η συνεχής ταλάντευση μεταξύ του δίπολου Έλξης-Απώθησης στην εποχή του Πολιτισμού της Επιθυμίας.

Σταυρούλα Ζώη
Η Δρ. Σταυρούλα Ζώη είναι επιστήμων πληροφορικής και διεπιστημονική ερευνήτρια στις δημιουργικές τεχνολογίες. Από το 2004 είναι μέλος ΕΔιΠ της ΑΣΚΤ (Εργαστήριο Πολυμέσων, Ελληνογαλλικό Μάστερ «Τέχνη και Εικονική Πραγματικότητα» σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Paris-8), ενώ από τον Φεβρουάριο του 2023 είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Célia Zolynski
Η Célia Zolynski είναι καθηγήτρια agrégée ιδιωτικού δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Paris 1 Panthéon-Sorbonne. Συν-διευθύνει το Τμήμα Έρευνας Δικαίου των αύλων αγαθών της Σορβόννης (IRJS-DreDis) και το Παρατηρητήριο Τεχνητής Νοημοσύνης του Πανεπιστημίου Paris 1. Είναι μέλος της CNPEN (Comité national pilote d’éthique et numérique) και της επιτροπής Foresight της CNIL, ενώ είναι επίσης μέλος της CNCDH (Commission consultative nationale des droits de l’Homme) και της CSPLA (Conseil supérieur de la propriété littéraire et artistique). Είναι συν-συγγραφέας του βιβλίου Pour une nouvelle culture de l’attention (S. Broadbent, F. Forestier, M. Khamassi, C. Zolynski, Editions Odile Jacob, 2024) όπου διατυπώνονται προτάσεις για τη ρύθμιση της οικονομίας της προσοχής.

The post Φεστιβάλ Φιλοσοφίας 2024 «Τεχνητή Νοημοσύνη: ποιο είναι το μέλλον της ανθρώπινης σκέψης;» appeared first on IFG.

Μετά την επιτυχία της πρώτης διοργάνωσης που ήταν αφιερωμένη στις «μεταμορφώσεις της αγάπης», το Φεστιβάλ που διεξάγεται φέτος σε συνεργασία με τη LIFO, εμβαθύνει το στοχασμό και επικεντρώνεται στις «μεταμορφώσεις του θηλυκού και του αρσενικού». Τι σημαίνει να είσαι άνδρας ή γυναίκα, στον 21ο αιώνα;

Είναι καιρός να αμφισβητήσουμε την πατριαρχία που αναπαράγει, από γενιά σε γενιά, το μοντέλο μίας γυναίκας που είναι υποχρεωμένη να ασχολείται με τα οικιακά, να μεγαλώνει τα παιδιά και να προσφέρει ευχαρίστηση στον άνδρα, στο όνομα μιας ανωτερότητας που προσφέρεται δικαιωματικά στον άνδρα από την ίδια τη φύση… και που στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα άλλο από ένα πολιτισμικό κατασκεύασμα!

Οι γυναίκες αναζητούν ουσιαστική οικονομική ανεξαρτησία, καλύτερη κατανομή των οικιακών εργασιών, μεγαλύτερη συνδρομή των πατέρων στην εκπαίδευση των παιδιών, ισότητα στα δικαιώματα, στις επιθυμίες και στις απολαύσεις. Μήπως βρισκόμαστε λοιπόν στα πρόθυρα ενός πολέμου των φύλων; Ακριβώς το αντίθετο! Ελάτε να ακούσετε την Belinda CANNONE, συγγραφέα και δοκιμιογράφο, και τον Alexandre LACROIX, φιλόσοφο, οι οποίοι θα αποδείξουν ότι ο αγώνας για την ισότητα συνεπάγεται τον αγώνα των γυναικών με τους άνδρες και όχι εναντίον τους. Δεν υπάρχει ούτε νικητής, ούτε ηττημένος! Μόνο η υπόσχεση, και τίποτα λιγότερο, ενός νέου κόσμου, αναθεωρημένων σχέσεων μέσα στο ζευγάρι, στην οικογένεια και την κοινωνία!

Αλλά ο προβληματισμός δε σταματάει εκεί. Οι γυναίκες είναι άραγε τα μόνα θύματα του πατριαρχικού μοντέλου; Αυτό δεν ισχύει! Ο François-Ronan DUBOIS, η Mélanie GOURARIER, ανθρωπολόγος, και η Daisy LETOURNEUR, δοκιμιογράφος, θα μας εξηγήσουν ότι οι άνδρες είναι τα πρώτα θύματα ενός μοντέλου που, από πολύ μικρή ηλικία, εγκλωβίζει τους άνδρες στις προσταγές μιας έκφρασης του ανδρισμού που βασίζεται σε σχέσεις εξουσίας και σε έναν συνεχή ανταγωνισμό με βαρύ τίμημα, όπως θα μας το αποδείξει η Lucile PEYTAVIN, ιστορικός. Αυτή η τοξική αρρενωπότητα ξεδιπλώνεται επίσης μέσα στις LGBTQ+ κοινότητες, η Daisy LETOURNEUR, δοκιμιογράφος και ο Φώτης ΣΕΡΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, δημοσιογράφος θα συζητήσουν τη διαδικασία που οδηγεί στην αναπαραγωγή ορισμένων πτυχών της ανδρικής κυριαρχίας και του ανδρικού ιδεώδους.

Τι θα γινόταν αν, όπως θα μας εξηγήσει η φιλόσοφος Claire MARIN, το να είσαι άνδρας δεν περιορίζεται στα στερεότυπα του αρρενωπού, μοναχικού τυχοδιώκτη, του σκληρού πολεμιστή και του ψυχρού αποπλανητή; Και τι θα γινόταν αν, παραιτούμενος οικειοθελώς από το αρχέγονο βάρος ενός ανέφικτου ανδρικού προτύπου, ο άνδρας μπορούσε επιτέλους να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση και τη γαλήνη;

Αδιαμφησβήτητα, η δεύτερη αυτή διοργάνωση του φεστιβάλ φιλοσοφίας δίνει φωνή στις γυναίκες, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτό. Δίνει επίσης φωνή στους άνδρες που ανησυχούν για την άνοδο του φεμινισμού, θεωρώντας ότι απειλείται η δική τους αρρενωπότητα. Η Maïa MAZAURETTE, συγγραφέας, αρθρογράφος, blogger και ζωγράφος θα προσπαθήσει να απαντήσει σε όσου (και όσες) διερωτώνται ποιες είναι οι μορφές της αποπλάνησης και της σεξουαλικότητας έξι χρόνια μετά τη διάδοση του #MeToo.

«Δεν γεννιόμαστε γυναίκες. Γινόμαστε γυναίκες»

Η διάσημη ρήση του Δεύτερου Φύλου (1949) της Simone de Beauvoir μπορεί κάλλιστα να εφαρμοστεί σήμερα στους άνδρες. Τόσο ο ανδρισμός όσο και η θηλυκότητα αποτελούν κοινωνικές κατασκευές, εγγεγραμμένες στην Ιστορία και ως τέτοιες είναι πιθανό να εξελίσσονται ή να αμφισβητούνται ριζικά. Οι κοινωνικοί ρόλοι και τα συστήματα αναπαράστασης που καθόρισαν το θηλυκό και το αρσενικό επί σειρά αιώνων βρίσκονται σε κρίση, αδυνατώντας πλέον να αναπαραχθούν πανομοιότυπα. Οι συναντήσεις και οι συζητήσεις που θα λάβουν χώρα τις δύο αυτές βραδιές θα διερευνήσουν εις βάθος τους σημαντικούς αυτούς μετασχηματισμούς και θα αναζητήσουν ένα νέο ορισμό του αρσενικού και του θηλυκού και των σχέσεων που τα ενώνουν.

Τρέιλερ του φεστιβάλ

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΥ ΚΟΙΝΟ – ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Παρασκευή 26 Μαΐου 2023
Χώρος: Γήπεδο τένις

19.30 – Εναρκτήρια διάλεξη : Οι μεταμορφώσεις του θηλυκού και του αρσενικού
◾ Belinda CANNONE, συγγραφέας, και Alexandre LACROIX, συγγραφέας, Διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Philosophie Magazine.

Η ανδρική παντοκρατορία βρίσκεται άραγε σε παρακμή; Είμαστε μάρτυρες μιας προσωρινής και αναστρέψιμης κρίσης του ανδρισμού ή στις απαρχές μίας αναπόφευκτης παρακμής του πατριαρχικού μοντέλου; Πέρα από τις ενίοτε απόλυτες απόψεις ορισμένων, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αξιολογήσουμε το συγκεκριμένο φαινόμενο.

Κατ’ αρχάς, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το ήμισυ της ανθρωπότητας, γένους θηλυκού, υφίσταται πολλαπλές διακρίσεις, χωρίς πάντοτε να το αντιλαμβάνεται, στο όνομα της κατανομής των ρόλων μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το βάρος της Ιστορίας, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και οι κάθε είδους πολιτισμικές αναπαραστάσεις έχουν καθιερώσει μια κοινωνική δομή που αναθέτει σε κάθε φύλο συγκεκριμένους ρόλους μέσα στο ζευγάρι, στην οικογένεια και την κοινωνία. Διάκριση των κοινωνικών ρόλων (δημόσια σφαίρα για τους άνδρες, ιδιωτική σφαίρα για τις γυναίκες). Διαχωρισμός των καθηκόντων, των ρόλων, των χώρων. Η δύναμη των στερεοτύπων πολλαπλασιάζεται μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τη διαφήμιση, τη μόδα, τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, τα οποία τοποθετούν τους άνδρες και τις γυναίκες σε ξεχωριστούς κόσμους.

Επίσης, οφείλουμε να το παραδεχτούμε, η χειραφέτηση των γυναικών και η επιδίωξή τους για ίσα δικαιώματα εξακολουθούν να αποτελούν μειοψηφικά φαινόμενα στον κόσμο σήμερα. Το κύμα #Metoo που σάρωσε τη Βόρεια Αμερική και ορισμένες χώρες – όχι όλες! – στην Ευρώπη, παραμένει ένα περιθωριακό φαινόμενο για τον υπόλοιπο κόσμο, όπου εξακολουθούν να επικρατούν οι αναπαραστάσεις του άνδρα ως ανώτερου φύλου εκ φύσεως. Ακόμη χειρότερα, στις χώρες που παρατηρήθηκε και όπου απείλησε την καθιερωμένη τάξη πραγμάτων, το κύμα αυτό προκάλεσε αντίθετες αντιδράσεις και νησίδες αντίστασης. Ο αγώνας για την ισότητα σίγουρα δεν έχει κερδηθεί. Αντίθετα, ενδέχεται στο ξεκίνημά του, να εντείνει την αντιπαλότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Το «Φεστιβάλ Φιλοσοφίας» της Αθήνας αποσκοπεί να θέσει το πλαίσιο της συζήτησης με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο, αποφεύγοντας τα αναθέματα και χωρίς να αναζωπυρώσει τον «πόλεμο των φύλων», προτείνοντας έναν απολογισμό, μία διερεύνηση των συμπεριφορών και των στάσεις των ανδρών και των γυναικών μέσα στο ζευγάρι, στην οικογένεια και στο σύνολο των κοινωνικών δομών, τον εντοπισμό των πολιτισμικών δυναμικών που αναθέτουν, πολύ συχνά ασυνείδητα, συγκεκριμένους ρόλους στον άνδρα και στη γυναίκα, την επινόηση νέων σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων, θέτοντας έτσι, εν τέλει, τα θεμέλια για μια πιο αρμονική και πιο ευτυχισμένη ζωή! Ο αγώνας για την ισότητα δεν είναι αγώνας των γυναικών ενάντια στους άνδρες, αλλά αγώνας των γυναικών με τους άνδρες. Χωρίς νικητή, χωρίς ηττημένο! Αποτελεί μόνο την υπόσχεση, και τίποτα λιγότερο, για ένα νέο κόσμο!

20.30 – Διάλεξη: Ο ανδρισμός, παγίδα ή προνόμιο;
◾ Lucile PEYTAVIN, ιστορικός και συγγραφέας του βιβλίου Le Coût de la virilité (Το αντίτιμο του ανδρισμού)
◾ Francois-Ronan DUBOIS, agrégé φιλολογίας και υπεύθυνος προγραμμάτων για κοινωνικά θέματα του Γαλλικού Ινστιτούτου (Παρίσι)
◾ Arthur DREYFUS, συγγραφέας του Σεξουαλικού ημερολογίου ενός αγοριού του σήμερα και σκηνοθέτης

Άνδρες και γυναίκες, προορισμένοι να αγαπηθούν, να συνάψουν φιλίες, να συνυπάρξουν στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Πλησίον στην εγγύτητα του χώρου αλλά απομακρυσμένοι από αρχέγονες πολιτισμικές κατασκευές, που θέτουν την ανωτερότητα του ανδρικού φύλου ως θεμέλιο του αστικού και πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού, ηθικού και θρησκευτικού συστήματος. Ένα σύστημα που συνοψίζεται στην πατριαρχία και διέπεται από νόμους, πρακτικές και έθιμα που οργανώνουν την κυριαρχία στο οικογενειακό και κατ’ επέκταση, στο κοινωνικό περιβάλλον. Ένα αδιάλλακτο και ενίοτε βίαιο σύστημα, που παρέχει τα κυριότερα δικαιώματα στον πατριάρχη, επικεφαλής της οικογένειας και υπεύθυνο για την ασφάλεια της ομάδας και την προστασία της ιδιοκτησίας.

Αν και φαντάζει προνόμιο, η πατριαρχία αποδεικνύεται επίσης παγίδα για τους άνδρες που εγκλωβίζονται σε ένα απόλυτο μοντέλο το οποίο, ενώ οργανώνει την ανωτερότητα του άνδρα έναντι της γυναίκας και του πατέρα έναντι των παιδιών, τείνει να εγκλωβίζει τους άνδρες σε ένα πρότυπο του ανδρισμού που βασίζεται στη δύναμη, στον ανταγωνισμό και στην ετεροφυλοφιλία. Πρόκειται για ένα προκαθορισμένο μοντέλο, το οποίο αφήνει ελάχιστα περιθώρια συναισθηματικής έκφρασης και το οποίο υποθέτει ότι ο άνδρας, ηγέτης και καθοδηγητής ταυτόχρονα, είναι υπόλογος μόνο στον εαυτό του.

Οι κώδικες του ανδρισμού εξελίσσονται, τα κριτήρια του ανδρισμού τίθενται υπό αμφισβήτηση. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ο ανδρισμός είναι πλουραλιστικός εκ φύσεως, αλλά βιώνεται ενίοτε με ενοχικό και παράνομο τρόπο, στη σκιά ενός ηγεμονικού και αυστηρού πατριαρχικού μοντέλου. Σήμερα, οι άνδρες τολμούν να ζήσουν, να εκφράσουν ακόμη και να διεκδικήσουν εναλλακτικές μορφές αρρενωπότητας, μακριά από σχέσεις κυριαρχίας, ανταγωνισμού και αποκλεισμού, ως προοίμιο νέων μορφών σχέσεων μέσα στο ζευγάρι, την οικογένεια και την κοινωνία.

21.30 – Διάλεξη: Ερωτικοποίηση του ανδρικού σώματος, αδύνατη αποστολή;
◾ Maïa MAZAURETTE, συγγραφέας, αρθρογράφος, blogger και ζωγράφος

Επειδή οι γυναίκες έχουν αποκλειστεί από καιρό από τα επαγγέλματα τεχνών, επειδή οι ομοφυλόφιλοι καλλιτέχνες εδώ και καιρό έπρεπε να κρύβουν τις προτιμήσεις τους, το ερωτικό ανδρικό γυμνό είναι σπάνιο στην ιστορία της τέχνης. και συνεχίζει να είναι σήμερα. Από τον κόσμο του κινηματογράφου μέχρι αυτόν της διαφήμισης μέσα από γκαλερί σύγχρονης τέχνης, εξακολουθεί και πάντα να θεωρείται το γυναικείο σώμα (πιο) αισθητικό. Οι ίδιοι οι άνδρες βιώνουν τους εαυτούς τους ως λιγότερο ενδιαφέροντες, λιγότερο όμορφους από τις γυναίκες. Μπορούμε να αποκαταστήσουμε τη σχέση των ανδρών με το σώμα τους; Μπορούμε να τους επιτρέψουμε να αρπάξουν τα εργαλεία παραγωγής της επιθυμίας – αυτοί που λογοκρίνουν τον εαυτό τους τόσο πολύ; Όταν αισθάνεστε ότι δεν είστε αρκετά επιθυμητοί, πώς να τολμήσετε να κάνετε τον εαυτό σας επιθυμητό;

Παρασκευή 26 Μαΐου 2023
Χώρος: Βιβλιοθήκη

20.30 – Διάλεξη : Οι μεταμορφώσεις του θηλυκού – η γυναίκα που γινόμαστε
◾ Claire MARIN, φιλόσοφος, συγγραφέας του βιβλίου Rupture(s) (Χωρισμο(ι))
◾ συντονίζει η Agnès LEVALLOIS, δημοσιογράφος

«Αν όντως γινόμαστε γυναίκες, όπως υποστήριζε η Simone de Beauvoir, καλούμαστε να αναλογιστούμε αυτό το γίγνεσθαι. Είμαστε ελεύθερες να ορίσουμε αυτό που θέλουμε να γίνουμε; Αυτός ο ορισμός μπορεί άραγε να πάρει διαφορετικές μορφές; Θα διερευνήσουμε τα μοντέλα και τους τρόπους αυτοπροσδιορισμού, τους εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες που ευνοούν αυτή τη διαδικασία ενδυνάμωσης και έκφρασης των γυναικών. Ορισμένα πρότυπα που παρατηρούνται σήμερα, όπως εκείνο της «ισχυρής γυναίκας», αντικατοπτρίζουν άραγε ουσιαστικά την πραγματικότητα; Πολλά πρέπει να γίνουν ακόμη για να μπορέσουμε να υποστηρίξουμε κάτι τέτοιο, ωστόσο οι δεσμοί αλληλεγγύης ενισχύονται, νέοι χώροι έκφρασης κάνουν την εμφάνισή τους, η γυναικεία λογοτεχνική γραφή αναπτύσσεται, το γυναικείο βλέμμα εμπλουτίζει τον σύγχρονο κινηματογράφο. Αλλά ποιο είναι το τίμημα που εξακολουθούν να πληρώνουν οι γυναίκες για να έχουν πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα; Πώς μπορούμε, παρά την επιστροφή ή την επιμονή συντηρητικών και πατριαρχικών πολιτικών, να βοηθήσουμε τα νεαρά κορίτσια να αποκτήσουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις ικανότητες και τη δύναμή τους; Ποια θέση είμαστε διατεθειμένοι να τους δώσουμε;
Ο κόσμος δείχνει σήμερα να ανακαλύπτει με έκπληξη το άλλο του μισό.
Και η όψη του κόσμου μπορεί κάλλιστα να αλλάξει».

21.30 – Συζήτηση: Αποδομώντας τον ανδρισμό. Ναι, αλλά πως;
◾ με τις: Mélanie GOURARIER, ανθρωπολόγος, ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), συγγραφέας του βιβλίου Alpha mâle, Séduire les femmes pour s’apprécier entre homme (Άλφα αρσενικό, Αποπλανώντας τις γυναίκες για να εκτιμόμαστε μεταξύ ανδρών), και Daisy LETOURNEUR, συγγραφέας του βιβλίου On Ne Naît Pas Mec (Δε γεννιόμαστε άντρες), μέλος της συλλογικότητας « Toutes Des Femmes ».
◾ συντονίζει η Χριστίνα ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Διευθύντρια ειδήσεων και social media στη LIFO

Μετά το κίνημα #MeToo, στην εποχή των νέων γενιών του φεμινισμού, ο «ανδρισμός» των ανδρών δείχνει να απειλείται. Σε αντίθεση με τα τρία πρώτα κύματα του φεμινισμού που επικεντρώθηκαν στη διεκδίκηση δικαιωμάτων για τις γυναίκες (ψήφος και πρόσβαση στο δημόσιο χώρο – αναπαραγωγικά δικαιώματα και σεξουαλική ελευθερία – κατάσταση των γυναικών που δεν ανήκουν στη λευκή φυλή, στην αστική τάξη ή στον ετεροφυλόφιλο προσανατολισμό), το τέταρτο κύμα – αυτό που παρατηρείται σήμερα – επικεντρώνεται στην ανδρική συμπεριφορά και αποσκοπεί στην αναθεώρησή της.

Η ιδέα της έλευσης αυτού του πολυπόθητου νέου ανθρώπου συνοψίζεται στην έκφραση: «αποδομημένος άνθρωπος». Η επίτευξη της ισότητας προϋποθέτει την αμφισβήτηση της ανδρικής ταυτότητας. Σε τέτοιο βαθμό που κάποιοι φοβούνται ότι το αρσενικό θα διαβρωθεί καταλήγοντας στο απροσδιόριστο, στο ουδέτερο ή ακόμη χειρότερα, στο ίδιο το θηλυκό… Πώς ορίζουμε λοιπόν σήμερα το αρσενικό; Το αρσενικό τελεί άραγε υπό εξαφάνιση; Μπορούμε ακόμα να ορίσουμε τον άνδρα σήμερα; Τι είναι ο άνδρας και ποιο είναι το μέλλον αυτού του νέου άνδρα;

Αποδόμηση δεν σημαίνει καταστροφή! Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει ο Ζακ Ντεριντά, η αποδόμηση σημαίνει πρώτα απ’ όλα να συνειδητοποιούμε ότι αυτό που ορίζεται από την ιστορία, την τεχνική, τους θεσμούς, την κοινωνία, την ηθική και τους κανόνες δεν αποτελεί ένα απόλυτα φυσικό γεγονός. Η φύση δεν διαδραματίζει κανένα ρόλο στην τοξική ανδρική συμπεριφορά. Ούτε η βιολογία, ούτε καν τα επίπεδα τεστοστερόνης καταδικάζουν τους άνδρες σε επιθετική συμπεριφορά. Μόνο, και ακόμα πολύ συχνά, η εκπαίδευση, η κουλτούρα, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, το επαγγελματικό περιβάλλον, η οργάνωση της κοινωνίας και το πολιτικό σύστημα αναπαράγουν ακατάπαυστα τα στερεότυπα των φύλων που οργανώνουν την υπεροχή του αρσενικού έναντι του θηλυκού.

Για να το διαπιστώσουμε, μια ματιά στον τρόπο με τον οποίο τα στερεότυπα των φύλων δημιουργούνται και αποδίδονται από πολύ νεαρή ηλικία αρκεί. Οι προσταγές της εξουσίας και της επίδοσης διαιωνίζουν την ανδρική κυριαρχία που ορίζει τις σχέσεις κυριαρχίας μέσα στο ζευγάρι, την οικογένεια, τον εργασιακό χώρο και την κοινωνία. Με τη φιλοδοξία των γυναικών για ίσα δικαιώματα, την άνοδο του φεμινισμού, τη δυναμική του #MeToo που έφερε στο προσκήνιο τα ζητήματα της αποπλάνησης, της συναίνεσης και της σεξουαλικής βίας, οι άνδρες έρχονται αντιμέτωποι με τα προνόμια και τις αντιφάσεις τους. Αδιαμφισβήτητα οι άνδρες αγωνίστηκαν σκληρά για τις ελευθερίες και τα δικαιώματά του, αλλά μήπως άραγε παρέλειψαν ταυτόχρονα τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των γυναικών, που θα μπορούσαν εν τέλει να αμφισβητήσουν την κυριαρχία τους;

Σάββατο 27 Μαΐου 2023
Χώρος: Γήπεδο τένις

19.30 – Διάλεξη: Από τον άνδρα χωρίς συναισθήματα στον άνδρα σε παρακμή;
◾ Claire MARIN, φιλόσοφος, συγγραφέας του βιβλίου Rupture(s) (Χωρισμο(ι))
◾ συντονίζει η Agnès LEVALLOIS, δημοσιογράφος

Είναι το ανδρικό μοντέλο σε κρίση; Σε πολλές κοινωνίες, οι κώδικες ανδρισμού αποτελούν αντικείμενο μιας πρόκλησης που ενισχύεται από το κύμα του #MeToo. Η απελευθέρωση του γυναικείου λόγου, η άνοδος του φεμινισμού και η δημοσιότητα που του δίνουν τα μέσα ενημέρωσης, τα κοινωνικά δίκτυα και οι ψηφιακές πλατφόρμες, έρχονται αντιμέτωπες με τις παραδοσιακές αναπαραστάσεις ανδρισμού, αμφισβητώντας τη συμβολική φιγούρα του «Marlboro Man», μοναχικού τυχοδιώκτη, αναίσθητου πολεμιστή, άψυχου σαγηνευτή…

Στωικός, σκληρός, αυτόνομος, χωρίς συναίσθημα. Αυτοί είναι μερικοί από τους χαρακτηρισμούς της παραδοσιακής αρρενωπότητας. Και σε μερικούς άνδρες, ασκούν ισχυρή επιρροή. Η ιδέα ότι οι «πραγματικοί άνδρες» παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ριζωμένη στην κουλτούρα μας, ακόμη και μετά από δεκαετίες συζητήσεων σχετικά με την αλλαγή των ρόλων των φύλων.

Συχνά οι άνδρες υποφέρουν από αυτό που είναι γνωστό ως ρυθμιστική αρσενική αλεξιθυμία, ελληνικός όρος, που ορίζεται ως η δυσκολία στην κατανόηση, την διαφοροποίηση και την έκφραση των συναισθημάτων, αφήνοντας τόσους πολλούς συντρόφους, μόνους και απογοητευμένους από συναισθηματικά μη διαθέσιμους συζύγους.

Ωστόσο, τα αγόρια γεννιούνται τόσο ευαίσθητα όσο τα κορίτσια. Όμως μέσω της κοινωνικοποίησης, χάνουν την «άδεια» να αισθάνονται και να συνδέονται για να συμμορφωθούν με τους παραδοσιακούς αρσενικούς κανόνες που τονίζουν τον ανταγωνισμό, την απόδοση, την επιθετικότητα, αποθαρρύνοντας την έκφραση ευάλωτων συναισθημάτων.

Τι ρόλο παίζει η παραδοσιακή ανδρική ιδεολογία σε αυτές τις ανισότητες και τι πρέπει να γίνει για να τις αλλάξει; Πώς επηρεάζει ο παραδοσιακός ανδρισμός την ψυχική και σωματική υγεία των ανδρών; Πώς επηρεάζει αυτό τις γυναίκες; Έχει αλλάξει η αντίληψή μας για τον ανδρισμό με την πάροδο του χρόνου; Είναι οι νεότεροι άνδρες λιγότερο προσκολλημένοι στις παραδοσιακές αρσενικές ιδέες από ότι οι πατέρες τους;

20.30 – Συζήτηση: Ηγεμονική αρρενωπότητα, η εμμονή με το γκέι μάτσο
◾ με τους: Daisy LETOURNEUR, συγγραφέας του βιβλίου On Ne Naît Pas Mec (Δε γεννιόμαστε άντρες), μέλος της συλλογικότητας « Toutes Des Femmes », François –Ronan DUBOIS, agrégé φιλολογίας και υπεύθυνος προγραμμάτων για κοινωνικά θέματα του Γαλλικού Ινστιτούτου (Παρίσι) και Φώτης ΣΕΡΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, παρουσιαστής και ηθοποιός.
◾ συντονίζει ο Nicolas EYBALIN, Διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος

Ομοφυλόφιλοι, λεσβίες, τρανς… Έχουν εφεύρει διαφορετικές μορφές αγάπης, αποπλάνησης και σεξουαλικότητας, απελευθερωμένοι τελικά από τις προσταγές του ανδρικού μοντέλου; Τίποτα δεν είναι λιγότερο βέβαιο! Με την υπερ-αρρενωποποίηση των σωμάτων και την απόρριψη των θηλυπρεπών εμφανίσεων, το αρχέτυπο των μάλλον νέων, μυωδών ομοφυλόφιλων συντρόφων που πολλαπλασιάζονται, το «φύλο» και η τοξική αρρενωπότητα εξακολουθούν να φαίνεται να είναι ενταγμένα στην γκέι κουλτούρα, σαν να αποκρούουν τις ομοφοβικές αναπαραστάσεις που, από τα μέσα του εικοστού αιώνα, έχουν κάνει τους ομοφυλόφιλους και τις λεσβίες τα αντίτυπα του ιδανικού της αρρενωπότητας ή της θηλυκότητας. Αυτός ο αριθμός της «ακατέργαστης» αρρενωπότητας είναι επίσης ο πιο πολύτιμος σε πορνογραφικούς ιστότοπους, σε γκέι περιοδικά ή εφαρμογές γνωριμιών.

Αυτή η φετιχοποίηση του ανδρισμού θα ήταν επομένως μέρος μιας λογικής (ανα)παραγωγής κυρίαρχων έμφυλων προτύπων και ιεραρχιών. Η επίγνωση είναι αργά. Μόνο μετά τις πρώτες queer μελέτες αρχίσαμε να σκεφτόμαστε πώς οι σεξουαλικές μειονότητες μπορούν επίσης να συμμετέχουν στην παραγωγή συγκεκριμένων κανόνων. Αυτή η στρογγυλή τράπεζα προβαίνει σε απολογισμό των χαρακτηριστικών της ομοκανονικότητας σήμερα.

21.30 – Συζήτηση: Tο σεξ μετά το #MeToo ; Πρέπει να είμαστε δικηγόροι για να κάνουμε σεξ το 2023;
◾ με τους: Maïa MAZAURETTE συγγραφέας, αρθρογράφος, ζωγράφος και δημοσιογράφος, Mélanie GOURARIER, ανθρωπολόγος, ερευνήτρια στο CNRS, συγγραφέας του βιβλίου Alpha mâle, Séduire les femmes pour s’apprécier entre homme (Άλφα αρσενικό, Αποπλανώντας τις γυναίκες για να εκτιμόμαστε μεταξύ ανδρών), Arthur DREYFUS, συγγραφέας του Σεξουαλικού ημερολογίου ενός αγοριού του σήμερα και σκηνοθέτης
◾ συντονίζει η Agnès LEVALLOIS, δημοσιογράφος

Έξι χρόνια μετά την έκρηξη του κινήματος #MeToo, πολλοί άνδρες λένε ότι δεν έχουν ρομαντικά ορόσημα – δεν ξέρουν πλέον πώς να συμπεριφέρονται, ούτε τι περιμένουμε από αυτούς. Σε αυτήν τη στρογγυλή τράπεζα που επικεντρώνεται στις πρακτικές, οι ειδικοί θα αναρωτηθούν για όλα όσα έχει αλλάξει το κίνημα MeToo στις στενές μας σχέσεις: πώς αποπλανεί ένας άνδρας (ενεργητική ή παθητική αποπλάνηση); Πώς μπορεί να είναι σίγουρος για τη συγκατάθεση των συντρόφων του; Ποιες πρακτικές είναι φεμινιστικές και ποιες όχι; Πρέπει να έχει πρόβλημα με τον προστάτη του για να είναι καλός φεμινιστικός σύμμαχος; Και σε μια σταθερή σχέση, πώς να μην είναι άξεστος, χωρίς όμως να παίζει το ρόλο του γλυκανάλατου; Το κοινό θα μπορεί να υποβάλει ερωτήσεις στο τέλος της συζήτησης.

22.30 – Κινηματογραφική φιλοσοφία με τον Alexandre Lacroix
◾ O Alexandre LACROIX, Διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Philosophie magazine (Γαλλία), παρουσιάζει τέσσερα αποσπάσματα ταινιών που αποτυπώνουν, από τον κινηματογράφο του «Νέου Κύματος», την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών στον κινηματογράφο. Μετά την παρουσίαση θα ακολουθήσει συνεδρία ερωτήσεων και απαντήσεων.

🎞️ Η συζήτηση μεταξύ της Anna Karina και του Brice Parain στο «Living Your Life» του Jean-Luc Godard (1962)
🎞️ Η εναρκτήρια σκηνή του «Evening Wear» του Bertrand Blier (1986)
🎞️ Το μάθημα αποπλάνησης στο «The Spanish Inn» του Cédric Klapisch (2002)
🎞️ Απόσπασμα από την ταινία «Girl» του Lukas Dhont (2018)

Σάββατο 27 Μαΐου 2023
Χώρος: Βιβλιοθήκη

19.30 – Διάλεξη: Άλφα αρσενικό: αποπλάνηση γυναικών: ένα ολόκληρο πρόγραμμα!
◾ Mélanie GOURARIER ανθρωπολόγος, ερευνήτρια στο CNRS, συγγραφέας του Alpha mâle, Séduire les femmes pour s’apprécier entre hommes (Άλφα αρσενικό, Αποπλανώντας τις γυναίκες για να εκτιμόμαστε μεταξύ ανδρών)
◾ συντονίζει η Χριστίνα ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Διευθύντρια ειδήσεων και social media στη Lifo

Πεπεισμένοι ότι ζουν σε μια κοινωνία όπου τα προνόμια τους καταλαμβάνονται από τις γυναίκες, κάποιοι άνδρες διεκδικούν μια θέση που έχουν χάσει. Απόρροια αυτής τα τάσης, τα «boy’s club» ή η «Κοινότητα αποπλάνησης», και άλλοι καθαρά ανδρικοί χώροι, σκοπεύουν να αποκαταστήσουν ένα υποθετικό χαμένο ανδρισμό, διαμορφώνοντας αποτελεσματικούς γόηδες, οι οποίοι προωθούνται από ένα επικερδές εμπόριο αποπλάνησης: οι σύμβουλοι παρέχουν έτσι τεχνικές προσωπικής ανάπτυξης σε άνδρ4ες που αναζητούν επιβεβαίωση, ικανές να μετατρέψουν, ανάλογα τη διαβάθμιση των ικανοτήτων του καθενός, κάθε «αποτυχημένο» σε «άλφα αρσενικό». Δραστήριοι, με αυτοπεποίθηση, οι άλφα αρσενικοί αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον από τις κατακτήσεις τους με τις γυναίκες, τις οποίες συλλέγουν ως τρόπαια για συλλογή.

Η ανδρική απομόνωση επικρατεί σε όλα τα περιβάλλοντα: στα afterworks μεταξύ συναδέλφων, γύρω από το μπάρμπεκιου, στην αθλητική προπόνηση, στις κοινότητες των gamers… Σαν να χρειάζεται να επιβεβαιώνεται, να επαναλαμβάνεται, ακόμη και να επιδεικνύεται το «ανήκειν» σε ομάδα, για να παραμένει η ανδρική ταυτότητα.

Ανάδυση ενός «αρσενικού» κινήματος αντίστασης στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη σήμερα. Συνονθύλευμα από συμβούλους, ψυχολόγους και συγγραφείς όλων των ειδών, οι αρσενικοί προσπαθούν να αποκαταστήσουν την αποπλάνηση, με το σκεπτικό ότι η εκμάθηση του πώς να αποπλανείς τις γυναίκες θα ενισχύσει μια ανδρική ταυτότητα η οποία βρίσκεται σε παρακμή.
Ποιοι είναι αυτοί και ποιά είναι αυτή η «ανδρική υπόθεση» που ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται; Πώς αυτοπροσδιορίζεται ο ανδρισμός σε σχέση με τον «φεμινισμό», με τους νόμους περί σεξουαλικής παρενόχλησης, με την αναγκαιότητα της συναίνεσης, με το κίνημα #Metoo; Πως μπορούμε να κατανοήσουμε την κρίση του αρσενικού και ποιες απαντήσεις μπορούμε να δώσουμε σε αυτή την κρίση ταυτότητας;

Όταν η οικειοποίηση της ιδιότητας του καταπιεσμένου επιτρέπει παραδόξως σε κάποιον να εγκαθιδρύσει τη δική του κυριαρχία. Κορίτσια, προσέξτε ποιος θα σας προσφέρει το επόμενο ποτό!

20.30 – Διάλεξη: Αγάπη: Τί άλλαξε στον τρόπο που αγαπάμε;
◾ Belinda CANNONE, συγγραφέας

Σχηματίζουμε ζευγάρια εδώ και αιώνες – αλλά υπό ποιες συνθήκες; για ποιους λόγους; Και πάνω απ’ όλα, οι αντιλήψεις μας για την αγάπη και την επιθυμία, για τον τρόπο που αυτές αλληλοσυνδέονται, αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. Η φεμινιστική επανάσταση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους μετασχηματισμούς του ζευγαριού και του γάμου που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα…

21.30 – Διάλεξη: οι άνδρες κοστίζουν (πολύ) ακριβά!
◾ Lucile PEYTAVIN, ιστορικός και συγγραφέας του βιβλίου Le Coût de la virilité (Το κόστος του ανδρισμού)
◾ συντονίζει η ‘Εφη ΦΑΛΙΔΑ, δημοσιογράφος στην εφημερίδα Τα Νέα

Στο βιβλίο της, η Lucile Peytavin εκτιμά το ετήσιο κόστος της αντικοινωνικής συμπεριφοράς των ανδρών στη Γαλλία σε περίπου 95 δισεκατομμύρια ευρώ. Με άλλα λόγια, είναι το ποσό που θα εξοικονομούσε η Γαλλία… αν οι άνδρες συμπεριφέρονταν σαν γυναίκες. Για τι πράγμα μιλάμε; Το τεράστιο πρόσθετο κόστος που συνδέεται με τη συμπεριφορά του ανδρικού μισού του γαλλικού πληθυσμού, ο οποίος εκπροσωπείται σε μεγάλο βαθμό στις φυλακές, σε περίπτωση βίας, παραβατικότητας, εγκληματικότητας ή επικίνδυνης συμπεριφοράς… Πίσω από αυτές τις συμπεριφορές, υπάρχουν θύματα, κατεστραμμένες ζωές και ένα ιλιγγιώδες κόστος όσον αφορά τις αστυνομικές υπηρεσίες, τις έρευνες, τα νομικά έξοδα,..

Η βία, τα εγκλήματα και τα αδικήματα που διαπράττονται από άνδρες (και γυναίκες!) δεν έχουν καμία προέλευση από τη φύση ή τη βιολογία, αλλά, πολύ συχνά, προέρχονται από έλλειψη παιδείας και πολιτισμού, αφομοίωση της βίας μέσω των κωδικών ανδρισμού που διδάσκονται από μικρή ηλικία, βιώνονται στην αυλή του σχολείου και αποκρυσταλλώνονται στην εφηβεία. Μπορούμε να εφεύρουμε μια εκπαίδευση που, λαμβάνοντας το συνειδητό μέτρο της μετάδοσης αυτών των κωδίκων, θα κατάφερνε να… μειώσει το κόστος της αρρενωπότητας;

22.30 – Διάλεξη: Η ευτυχισμένη ζωή, ή άνδρες και γυναίκες: ένα μοιρασμένο πεπρωμένο
◾ Belinda CANNONE, συγγραφέας

Πολύ συχνά ξεχνάμε ότι δεν μπορούμε να σκεφτούμε τις «γυναίκες» ή τους «άνδρες» ταυτόχρονα ως ομοιογενή και διακριτά σύνολα. Οι άνδρες και οι γυναίκες είναι σε σχέση. Το να κρατήσουμε αυτήν την έννοια της σχέσης στο μυαλό είναι η προϋπόθεση για να σκεφτούμε μια φεμινιστική επανάσταση που δεν είναι ένας πόλεμος των φύλων. Η κοινή μας αποστολή: να μοιραστούμε ένα πεπρωμένο.

Μπορούμε να σκεφτούμε μια σχέση χωρίς να ορίσουμε το φύλο; Πώς μπορούμε να βρούμε τρόπους να συμφιλιώσουμε τα φύλα και να εφεύρουμε μια ευτυχισμένη ζωή μαζί;

Β. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Σάββατο 27 Μαΐου 2023
Χώρος: Γαλλικό Ινστιτούτο – Αίθουσα Petit Prince

«Εργαστήρια PHILO-ART (ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΤΕΧΝΗ)»,
Υπό τη διεύθυνση της φιλοσοφικής συμβούλου, συγγραφέα, εμψυχώτριας και εκπαιδεύτριας φιλοσοφίας για παιδιά, Chiara PASTORINI.
Τα εργαστήρια διεξάγονται στα γαλλικά με ταυτόχρονη μετάφραση στα ελληνικά.

◾ 14:00 – 15:30: Εργαστήριο Φιλοσοφία-Ζωγραφική: «Κορίτσια-αγόρια» (για παιδιά 5-11 ετών, κατόπιν εγγραφής στο culturel@ifg.gr, μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα)

◾ 15:30 – 17:00: Κολατσιό Φιλοσοφία-Συγγραφή: «Κορίτσια-αγόρια» (για νέους 12-18 ετών, κατόπιν εγγραφής στο culturel@ifg.gr, μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα)

Η καρέκλα είναι θηλυκό ή αρσενικό; Και ο καρπός; Εάν οι λέξεις της καθημερινής γλώσσας είναι είτε αρσενικές είτε θηλυκές, πως να σκεφτόμαστε αυτήν τη διαφορά για τους ανθρώπους;
Μέσα από το μύθο του Αριστοφάνη που συναντάμε στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, τα παιδιά και οι έφηβοι θα οδηγηθούν από μια μαριονέτα-φιλόσοφο στο να αποσαφηνίσουν αυτό το αρχαίο ερώτημα, και όμως διαχρονικό, με παιγνιώδη τρόπο.

Η φιλοσοφική συζήτηση θα συνδεθεί με μια καλλιτεχνική πράξη ώστε να τεθεί σε κίνηση η σκέψη και να αποδομηθούν οι προκαταλήψεις!

The post 2ο Φεστιβάλ Φιλοσοφίας: Οι μεταμορφώσεις του θηλυκού και του αρσενικού appeared first on IFG.

Τι είναι κεραυνοβόλος έρωτας; Η λέξη «αγάπη» έχει την ίδια σημασία για όλα τα φύλα; Μπορούμε να αγαπάμε πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα; Πού τελειώνει η επιθυμία και πού αρχίζει η εξουσία; Μπορούμε να υποσχεθούμε αιώνια πίστη; Μπορούμε να αγαπάμε χωρίς να κυριαρχούμε; Πώς γινόμαστε ζευγάρι σήμερα; Αγάπη και ελευθερία, παράδοξος συνδυασμός;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα συζητηθούν στο φεστιβάλ και θα αναζητήσουν τις απαντήσεις τους στις συζητήσεις των ομιλητών με το κοινό, στο ειδυλλιακό περιβάλλον των κήπων της Γαλλικής Σχολής.

Η αγάπη, κυρίαρχο στοιχείο της ύπαρξής μας και των πιο κρυφών ελπίδων μας, βασικό θέμα έμπνευσης της παγκόσμιας λογοτεχνίας, του κινηματογράφου, των τηλεοπτικών σειρών και των reality-shows, επιστρέφει δυναμικά τον τελευταίο καιρό στο πεδίο της φιλοσοφίας, κατακτώντας επίσης σημαντική θέση στις κοινωνίες μας.

Σε αντίθεση με τον Πλάτωνα που συμπεριέλαβε το συναίσθημα της αγάπης στον στοχασμό του, η δυτική φιλοσοφική παράδοση επέλεξε να αποστασιοποιηθεί από αυτό, κρίνοντάς το ιδιαίτερα ακατανόητο, στενά συνδεδεμένο με τις ιδιοτροπίες της σάρκας και τις ασυναρτησίες της ψυχής, απομακρυσμένο κατά πολύ από την μοναδική και πραγματική αγάπη του Θεού. Ωστόσο, η εξέλιξη των ηθών, η αναζήτηση της «ευτυχίας» και της  «γνώσης»,  η επικράτηση των ανθρωπιστικών επιστημών, το αυξανόμενο ενδιαφέρον της ψυχανάλυσης για τα δαιδαλώδη μονοπάτια της επιθυμίας, οδηγούν στην αναζήτηση νέων προσεγγίσεων.

Από την αγάπη του Θεού στην ανίερη αγάπη: αμέτρητες διακυμάνσεις του πάθους, της επιθυμίας και της σεξουαλικότητας. Η αγάπη δείχνει ωστόσο να αντιτίθεται σε κάθε προσπάθεια ορισμού, κατάκτησης, διατήρησης, χαρακτηρισμού, εκ μέρους της λογικής που πλέον καταργείται (« η καρδιά έχει τους λόγους της…») στην προσπάθειά της να συλλάβει ένα αντικείμενο που της διαφεύγει ενώ αυτό πολλαπλασιάζεται. Στις κοινωνίες όπου ο ατομικισμός και ο ηδονισμός δείχνουν να έχουν διευρύνει το πεδίο των δυνατοτήτων τους και σε μία στιγμή όπου η πανδημία επιταχύνει τη μετάβαση στις ψηφιακές συναντήσεις και πρακτικές, θα πρέπει άραγε να επιδοκιμάσουμε αυτή την άνθηση ή να προβληματιστούμε απέναντι σε μία επικείμενη απογοήτευση;

Το Φεστιβάλ Φιλοσοφίας αποτελεί συνέχεια των διοργανώσεων της Νύχτας της φιλοσοφίας από το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, που έτυχαν μεγάλης αποδοχής από το κοινό αποδεικνύοντας έτσι το κοινό ενδιαφέρον Ελλήνων και Γάλλων για τις σύγχρονες φιλοσοφικές προσεγγίσεις.

Όλες οι δράσεις του Φεστιβάλ έχουν ταυτόχρονη διερμηνεία σε γαλλικά και ελληνικά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Α. ΕΚΘΕΣΗ ΣΚΙΤΣΩΝ ΤΗΣ MAÏA MAZAURETTE «L’ANNONCE FAITE À MAÏA»

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 & ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΜΑΙΟΥ 2022
Χώρος : MUSÉE DES MOULAGES – ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ

Ώρες λειτουργίας : 19.00 – 23.00

H Maïa Mazaurette αγαπά τη γνώση. Ως καλλιτέχνιδα τρέφεται έτσι από τη χαρά της γνώσης. Της αρέσει το σεξ ως γνώση. Αγαπά τις γυναίκες, τους άνδρες και τους άλλους. Της αρέσει να ζωγραφίζει όπως ο πατέρας της και να ράβει όπως η μητέρα της. Έτσι ζωγραφίζει τα σώματα των ανδρών. Ζωγραφίζει και απεικονίζει με απόλαυση την ιερή ομορφιά των σωμάτων τους, αυτή την ομορφιά που είναι δική μας, που μας ανήκει, αρκεί να ανοίξουμε τα μάτια μας. Μας ζωγραφίζει ως ανδρόγυνες, queer, αθλητικές, ρευστές. Ουράνια τόξα. Στους καθρέφτες της, οι άνδρες θα δουν επιτέλους όμορφο τον εαυτό τους και οι γυναίκες θα τολμήσουν να τους επιθυμήσουν, ανοιχτά, ξανά και ξανά.

Η Maïa Mazaurette μιλάει για το μέλλον στην τηλεόραση. Το επιβεβαιώνει: Από το 2030 και μετά, θα είμαστε ευτυχείς. Το 2030, τα ζωντανά σώματα θα έχουν ανακτήσει όλα τα δικαιώματά τους και όλες τις χαρές τους.

Β. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΜΑΙΟΥ 2022
Χώρος : ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ – ΑΙΘΟΥΣΑ PETIT PRINCE

«Εργαστήρια PHILO-ART (ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΤΕΧΝΗ)», υπό τη διεύθυνση της φιλοσοφικής συμβούλου, συγγραφέα, εμψυχώτριας και εκπαιδεύτριας φιλοσοφίας για παιδιά, Chiara PASTORINI

Τα εργαστήρια διεξάγονται στα γαλλικά με ταυτόχρονη μετάφραση στα ελληνικά.

11:00 – 12:30:
Εργαστήριο Φιλοσοφία-Πλαστελίνη: «Τι σημαίνει φίλος;» (για παιδιά 5-11 ετών, κατόπιν εγγραφής στο culturel@ifg.gr, μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΕΙ

14:00 – 15:30:
Εργαστήριο Φιλοσοφία-Ζωγραφική: «Τι σημαίνει αγαπώ;» (για παιδιά 5-11 ετών, κατόπιν εγγραφής στο culturel@ifg.gr, μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΕΙ

15:30 – 17:00:
Κολατσιό Φιλοσοφία-Συγγραφή: «Φίλοι ή ερωτευμένοι;» (για παιδιά 12-18 ετών, κατόπιν εγγραφής στο culturel@ifg.gr, μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΕΙ

Πρώτη αντίληψη της ζωής και του θανάτου, πρώτη μύηση στις έννοιες του καλού και της ομορφιάς, της ασχήμιας και του κακού, του έρωτα και της φιλίας, πρώτα γέλια και πρώτα δάκρυα, πρώτες εμπειρίες της κοινωνικότητας και του αποκλεισμού, του μοιράσματος και της αδικίας… Πώς βιώνουν τα παιδιά μας τις επιπτώσεις στρεσογόνων καταστάσεων όπως οι ένοπλες συγκρούσεις, η υγειονομική κρίση και η κλιματική αλλαγή; Τα παιδιά μας, που συχνά έρχονται αντιμέτωπα με τις ανατροπές του γονεϊκού προτύπου, κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κόσμο διακρίνοντας τη ζωτικότητα ή ακόμη και τη βιαιότητα που τον χαρακτηρίζουν, χωρίς ωστόσο να κατέχουν τις λέξεις για να θέσουν τις απαραίτητες ερωτήσεις και για να τον κατανοήσουν.

Πώς μπορεί ο λόγος των γονέων, των εκπαιδευτικών και των παιδαγωγών να λάβει δεόντως υπόψιν τις φιλοδοξίες αλλά και τους φόβους μίας νεολαίας που δείχνει αδέξια απέναντι στις επιθυμίες, στις απεικονίσεις και στις προοπτικές της; Μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας εργαλεία κατανόησης που θα τα βοηθήσουν να βρουν το νόημα της ζωής, να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη, να διαμορφώσουν τις δικές τους απόψεις, να ενθαρρύνουν την όρεξη για ανταλλαγή, την ανεκτικότητα και την εμπάθεια. Τι σημαίνει φίλος; Τι σημαίνει αγαπημένος; Τι σημαίνει αγαπώ; Η αγάπη διαρκεί για πάντα; Και τι γίνεται με το σεξ; Ας μιλήσουμε για όλα!

Σε τι αποσκοπούν τα εργαστήρια; Βασιζόμενοι στα λόγια των παιδιών, εμβαθύνουμε την επιθυμία τους για γνώση, στοχεύοντας πρωτίστως στη διαδικασία της σκέψης και λιγότερο στην απόκτηση γνώσεων, μέσα από μία ψυχαγωγική προσέγγιση που συνδυάζει καλλιτεχνική πρακτική και φιλοσοφική συζήτηση.

ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΙΟΥ 2022

Χώρος: ΓΗΠΕΔΟ ΤΕΝΙΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

19.00 | Εναρκτήρια διάλεξη «Οι μεταμορφώσεις της αγάπης»

Από τους Βάνα ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ-ΚΥΡΙΑΝΙΔΟΥ, Καθηγήτρια Πολιτικής Φιλοσοφίας, Πρόεδρο του Τμήματος Φιλοσοφίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, και Alexandre LACROIX, φιλόσοφο, συγγραφέα, Διευθυντή σύνταξης του περιοδικού Philosophie magazine (Γαλλία).

Συντονισμός : Αλέξανδρος ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ, Αρχισυντάκτης LIFO

«Όποιος δεν ξεκινά από την αγάπη δε θα μάθει ποτέ τι σημαίνει φιλοσοφία». Οι εμβληματικές μορφές του Πλάτωνα και του Σωκράτη δε θα μπορούσαν να απουσιάζουν από το πρώτο φεστιβάλ φιλοσοφίας στην Ελλάδα, καθώς είναι οι πρώτοι που αναφέρθηκαν εκτενώς στις διάφορες εκφράσεις της αγάπης. Γοητευμένοι από ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα ή ένα πρόσωπο, πλήρεις από την ευφυΐα ενός νου που μας εξυψώνει, η αγάπη μεταμορφώνεται σε θαυματουργική υπόσχεση ευτυχίας, σε ανοδική πορεία προς το ωραίο και το καλό, σε μαγευτική εμπειρία του αληθινού, του αυθεντικού και της ολότητας.

Από το όνειρο της συνένωσης (Αριστοφάνης), την εμπειρία της έλλειψης (Σωκράτης) στην ευδαιμονία (Αριστοτέλης), στη χαρά (Spinoza), στην ηδονή (Stendhal), στο ιδανικό (Kant), στο ανέφικτο (Sartre), όλοι οι στοχαστές στράφηκαν στην έννοια της αγάπης με την ίδια προσοχή που θα έδειχναν σε ένα νεογέννητο… αλλά αυτό που μένει είναι να την κατανοήσουν, υπό την προϋπόθεση ότι το φιλοσοφικό εγχείρημα δεν είναι καταδικασμένο να αποτύχει.

Αλίμονο… ! Ποιος άραγε δε βίωσε την αγάπη μεταξύ δύο ανθρώπων, σαν μία πικρή και απογοητευτική εμπειρία της ενδεχομενικότητας και της περατότητας. Ενός πάθους που με το πέρασμα του χρόνου, φθείρεται, εξασθενεί, μεταμορφώνεται αδιάκοπα, περνώντας από την άνευ όρων δέσμευση στην ευγενική αδιαφορία, ενίοτε στην ένοπλη ειρήνη, και από την ερωτική φρενίτιδα στην περιστασιακή επιθυμία…

Αν είναι έτσι, ο Πλάτωνας μας εξαπάτησε; Επινόησε ένα παραμύθι για μεγάλα παιδιά που έχασαν τον ύπνο τους από τις σκοτούρες της καθημερινότητας και τις απογοητεύσεις ενός κόσμου χωρίς αγάπη;

Γρήγορα… μία διάλεξη για να ξεκινήσουμε! Γιατί έχουμε ανάγκη να πιστέψουμε στην αγάπη, ή ακόμη, απλά και μόνο, να πιστέψουμε. Η αγάπη για τις Ιδέες, η αγάπη για το Θεό, αποτελούν άραγε το ανώτατο στάδιο της υποκειμενικής εμπειρίας; Ας είναι! Αν δεν υπάρχει αγάπη, ας μου δοθεί μία απόδειξη της αγάπης: το ζευγάρι, ο γάμος! Και εάν η ερωτική εμπειρία είναι καταδικασμένη στην περιπλάνηση και στην επανάληψη, ας μου δοθεί μία απόδειξη της ύπαρξης του Θεού!

20.00 | Συζήτηση «Η Αγάπη της μητέρας: η προσφορά, το χρέος, η αφοσίωση»

Συζήτηση για την γονεϊκή αγάπη ανάμεσα στον Arthur DREYFUS, συγγραφέα του Σεξουαλικού ημερολογίου ενός αγοριού του σήμερα και σκηνοθέτη, και τον Αύγουστο ΚΟΡΤΩ, συγγραφέα μεταξύ άλλων και του Βιβλίου της Κατερίνας, μυθιστόρημα για τον θάνατο της μητέρας του.

Συντονισμός: Θοδωρής ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ, δημοσιογράφος LIFO

«Οι γιοί αγνοούν ότι οι μητέρες τους είναι θνητές» έγραφε ο Albert Cohen. Τι θα γνωρίζαμε για την αγάπη, εάν πρώτα δεν είχαμε αγαπηθεί; Η αγάπη πρώτα λαμβάνεται και μετά χαρίζεται, η χάρη της αποδοχής αγάπης προηγείται και προετοιμάζει τη χάρη της προσφοράς αγάπης.

Αρχικά η μητέρα δίνει και το παιδί λαμβάνει. Αργότερα, με τη σειρά του, το παιδί μαθαίνει να προσφέρει, να αγαπά, ως μοναδική προϋπόθεση για να παραμείνει πιστό στην αγάπη που έλαβε, στην αγάπη της οποίας υπήρξε αντικείμενο…και η οποία καθόρισε την ύπαρξή του. Μητέρα που μας γέννησε, μας νανούρισε, μας τάισε, μας προστάτεψε, μας παρηγόρησε, μητέρα η αγάπη της οποίας μας γέμισε και μας συνοδεύει για όλη μας τη ζωή. Αγάπη ασύγκριτη με οποιαδήποτε άλλη, η άνευ όρων αγάπη της μητέρας, του πατέρα, κινητήριος δύναμη ανθρωπιάς, καθοριστική και απόλυτα βέβαιη όσο καμία άλλη μορφή αγάπης. Χωρίς τις μητέρες μας, τι θα γνωρίζαμε για την αγάπη;

Το χρέος μας είναι βαρύ. Οι δεσμοί που μας ενώνουν βασίζονται στον μηχανισμό της προσφοράς, του χρέους και της αφοσίωσης: δίνουμε, λαμβάνουμε, επιστρέφουμε. Η προσφορά της ζωής γεννά ένα χρέος, συνεπάγεται αφοσίωση προς τους γεννήτορες. Απόλυτη ασσυμετρία: ακόμη κι αν υπήρξε αιτία τραυμάτων, νευρώσεων, ανείπωτων λέξεων, μυστικών, νιώθουμε άραγε ποτέ ότι ξεχρεώσαμε το χρέος της αγάπης που λάβαμε;

Τα ερωτήματα παραμένουν εφ’ όρου ζωής: Τι οφείλω πραγματικά σε αυτή και σε αυτόν που μου χάρισαν τη ζωή; Ποιο είναι το χρέος μου; Είμαι για πάντα υπόχρεος; Η δύναμη αυτού του δεσμού δε μας επιβάλλει ταυτόχρονα, να απελευθερωθούμε από αυτόν; Να απαλλαχθούμε από τον δεσμό αυτό για να μεταβούμε στην ενήλικη ζωή; Οι γονείς δεσμεύονται να αγαπούν τα παιδιά τους περισσότερο από καθετί άλλο στον κόσμο. « Καθετί άλλο στον κόσμο » ναι μεν… αλλά με ποιο τίμημα;

21.00 | Διαδραστική διάλεξη με το κοινό «Έρωτα, τι νέα ;» (*)
από την Maia MAZAURETTE συγγραφέα, ζωγράφο και δημοσιογράφο.

(*) Περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα. Μη προτεινόμενο για ανήλικους.

Το έργο της Maia Mazaurette εστιάζεται κυρίως σε θέματα σεξουαλικότητας και κατανομής των ρόλων μεταξύ ανδρών και γυναικών. Έγινε γνωστή με το πρώτο της βιβλίο, Nos amis les hommes (εκδ. Massot) που κυκλοφόρησε το 2001. Ταυτόχρονα, δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο, δημιουργώντας μεταξύ άλλων, το ιστολόγιο SexActu. Από το 2015, αρθρογραφεί για την εφημερίδα Le Monde και τη στήλη Le Sexe selon Maïa – Au-delà des idées reçues (Το Σεξ σύμφωνα με τη Maïa – Ξεπερνώντας τα στερεότυπα).

Μπορούμε ακόμα να προσεγγίσουμε μία γυναίκα στο δρόμο; Το σεξ άνευ επιπτώσεων είναι άραγε εφικτό; Ποια ερωτήματα πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας όταν η λίμπιντο έχει πάρει την κατιούσα; Γιατί το ανδρικό σώμα είναι αόρατο; Μήπως τελικά είμαι…πορνοστάρ εν αγνοία μου; Πως μπορούμε να ξεπεράσουμε την επινοητικότητα του πορνό; Από το φαινόμενο του #metoo ξεπήδησε ένας καταιγισμός ερωτήσεων, τόσο στο στενό και οικείο περιβάλλον του ζευγαριού όσο και στον πολιτικό χώρο. Από ενδόμυχες και προσωπικές μικρο-επαναστάσεις σε μία σταδιακή, συλλογική συνειδητοποίηση, τα σύγχρονα φεμινιστικά κινήματα ανέτρεψαν τις συνήθειές μας και τις αντιλήψεις της σεξουαλικότητας. Με αφετηρία την πεποίθηση ότι το σεξ πρέπει να μας φέρνει κοντά και όχι να μας χωρίζει, η Maïa Mazaurette προτείνει μια διασκεδαστική επισκόπηση των νέων μορφών του έρωτα, μέσα από μία διαδραστική και «απελευθερωμένη» διάλεξη.

Χώρος: ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

20.00 | Διάλεξη «Επιθυμία, έρωτας, ζευγάρι: μία αδύνατη τριάδα;»
από την Belinda CANNONE, συγγραφέα

Ανατομία της επιθυμίας… Μία υπέρβαση που μας κατακαίει ή μία έλλειψη που μας καταδικάζει στο αίσθημα του ανικανοποίητου. Η επιθυμία δεν αποτελεί ανάγκη που χρίζει άμεσης ικανοποίησης ούτε όνειρο που συχνά αποδεικνύεται χίμαιρα. Άπιαστη και ασταθής εκ φύσεως, αναζητά αδιαλείπτως αντικείμενα ποσοτικά απεριόριστα, εφήμερα, εναλλάξιμα, ενώ η περατότητά της έγκειται στην πραγματοποίησή της. Ο αντίκτυπος της επιθυμίας ποικίλει και ενδέχεται να είναι αντιφατικός, ενώ κατακλύζεται από ακατάπαυστες ορμές…Συχνά συγχέεται με την αγάπη από την οποία διαφέρει ωστόσο, καθώς εκείνη προορίζεται σε ένα μοναδικό και αναντικατάστατο πρόσωπο.

Τι σημαίνει άραγε αυτό… ότι εφόσον η μία προορίζεται στο μοναδικό, ενώ η άλλη στοχεύει στο πολλαπλό, οι δρόμοι της αγάπης και της επιθυμίας είναι καταδικασμένοι να παραμείνουν χωριστοί; Από τη μία, ο εκτεταμένος χρόνος της συναισθηματικής δέσμευσης, από την άλλη, ο πιο εφήμερος χρόνος της επιθυμίας. Αντίο, υποσχέσεις αιώνιας αγάπης… φθίνοντας, η επιθυμία που νιώθω για σένα, πιο πρόσκαιρη από την αγάπη, ενδέχεται να οδηγήσει στη διάλυση της σχέσης μας.

Ας είναι… ! Ας υποθέσουμε ότι η σεξουαλική απελευθέρωση επιβεβαίωσε το διαχωρισμό του έρωτα και της επιθυμίας. Ακόμη κι αν η απελευθέρωση της επιθυμίας επέτρεψε και επέφερε σημαντικές βελτιώσεις στη θέση και στην κατάσταση των γυναικών, το μόνο σίγουρο είναι ότι μέχρι στιγμής η εν λόγω επανάσταση δεν έχει ολοκληρωθεί. Γνωριμία και αποπλάνηση δε λειτουργούν επί ίσοις όροις. Εάν οι γυναίκες, όπως και οι άντρες, μπορούν να διεκδικήσουν την ελευθερία της επιθυμίας τους, η σεξουαλική ισότητα παραμένει για τις γυναίκες ένας αγώνας που θα κερδηθεί μόνο την ημέρα που θα μοιραστούν με τους άντρες την πρωτοβουλία στην αποπλάνηση.

21.00 | Συζήτηση «Επιθυμία, ισότητα, σεβασμός: Οι διεκδικήσεις της γυναίκας στην Ελλάδα σήμερα»
Ανάμεσα στις Βίλμα ΜΕΝΙΚΗ, καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ερευνήτρια σε θέματα φύλου, και Χριστίνα ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Διευθύντρια του ampa.lifo.gr

22.00 | Συζήτηση «Πώς βρίσκουμε τη θέση μας ;»
Ανάμεσα στις Claire MARIN, συγγραφέα και Nathalie Giraud-DESFORGES, σεξολόγο

Συντονισμός: Μαριαλένα ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας

Αδειάζω τη θέση, διατηρώ τη θέση, παίρνω τη θέση, βάζω στη θέση, έχω μια θέση, παραμένω στη θέση, μπαίνω στη θέση, δε με χωράει η θέση… είναι μόνο μερικές εκφράσεις που δηλώνουν την εμφάνιση ή την εξαφάνιση, την προσδοκία για αλλαγές στον συναισθηματικό τομέα, στο οικογενειακό, κοινωνικό, γεωγραφικό περιβάλλον… Η προσπάθεια για να «βρούμε τη θέση μας» αποτελεί άραγε τη μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας (μεταναστεύσεις, πανδημίες, λιποταξίες, διπλές ζωές…); Μήπως η πάλη των θέσεων διαδέχθηκε την πάλη των τάξεων;

Να βρούμε τη θέση μας…ή να μη τη βρούμε; Παραμένουμε πάντα στο «διάκενο», ανάμεσα σε δύο θέσεις, σε δύο τόπους, πραγματικούς ή συμβολικούς, σε δύο ψυχικές καταστάσεις. Δεν υπάρχουν από τη μια, οι ριζωμένοι και από την άλλη, οι νομάδες, «άνθρωποι της γης και άνθρωποι του ανέμου». Ζούμε με τη διπλή ανάγκη να ριζώσουμε και να ξεριζωθούμε. « Δεν παραμένουμε ποτέ στην ίδια θέση, ακόμη κι αν τα ταξίδια μας είναι ενίοτε ακίνητα και ο μακρινός ορίζοντας…μέσα μας».

Από την «παραφωνία της επιθυμίας», που διαταράσσει τις αναπαραστάσεις μας, στις «διπλές ζωές» που μας «δίνουν την αίσθηση της διαφυγής από την παγίδα μίας σταθερής και μόνιμης θέσης», βρισκόμαστε αδιάλειπτα σε διαδικασία μετεπιβίβασης. Η αγάπη μας μεταμορφώνεται, καταστρέφεται ή εξυψώνεται από τις συνεχείς αλλαγές θέσης; Μπορώ να αγαπώ ακόμη αυτόν που άλλαξε ριζικά θέση (σε μία φιλική ή ερωτική σχέση); Η μεταμόρφωση είναι συνώνυμο εμβάθυνσης, ριζικής αλλαγής ή απώλειας, εξαφάνισης; Εκ φύσεως, νιώθουμε την οντολογική ανησυχία της αντικατάστασης, όπως επίσης και της εγκατάλειψης. Οι ανατροπές στις συναισθηματικές και στις σεξουαλικές μας σχέσεις ενισχύουν αυτή την αίσθηση της επισφάλειας. Γνωρίζουμε πλέον ότι μπορεί να εκτοπιστούμε, τη στιγμή που πιστεύαμε ότι είμασταν μοναδικοί και αναντικατάστατοι. Πώς μπορούμε να μπούμε στη θέση του άλλου, να του παραχωρήσουμε μία θέση; Ποια θέση μας προσφέρει ο έρωτας ή η αγάπη όταν έχουμε την εντύπωση ότι δε μετράμε, δεν υπάρχουμε; Η αγάπη μας επαναφέρει άραγε στον κόσμο, μας συμφιλιώνει με τον εαυτό μας, με το σώμα μας, μας επιτρέπει επιτέλους να μας αγαπήσουμε;… Ή μήπως πρέπει να μετριάσουμε τις προσδοκίες μας από την αγάπη και τη μεταμορφωτική της δύναμη;

ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΜΑΙΟΥ 2022

Χώρος: ΓΗΠΕΔΟ ΤΕΝΙΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

19.00 | Στρογγυλή τράπεζα «Ηθική της πίστης, αισθητική της απιστίας – Μπορούμε να υποσχεθούμε αιώνια αγάπη;»
Με τους Maïa MAZAURETTE, χρονικογράφο για θέματα σεξουαλικότητας και Belinda CANNONE, Συγγραφέα

Συντονίστρια : Χριστίνα ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Διευθύντρια ampa.lifo.gr

Απαιτούμενη από τον νόμο (και στην πράξη κυρίως από τη γυναίκα) μέχρι πρόσφατα, κυρίως για κληρονομικούς σκοπούς προς όφελος των νόμιμων απογόνων (εξουσίας, κληρονομιάς…), η πίστη του ζευγαριού δείχνει σήμερα να βρίσκεται σε κρίση, όπως αυτό αποδεικνύεται από την αύξηση των διαζυγίων ανά τον κόσμο, την ίδια στιγμή που πολλαπλασιάζονται οι δυνατότητες που προσφέρουν οι ιστοσελίδες γνωριμιών και κυρίως, εξωσυζυγικών σχέσεων. Χωρίς καν να αναφερθούμε στην καθιέρωση της αισθητικής της απιστίας, ως προνόμιο του ανδρισμού…

Η κρίση αυτή είναι ωστόσο παράδοξη. Η πίστση που διαχωρίζεται πλέον από τις απαιτήσεις της μεταβίβασης κληρονομιάς, ανταποκρίνεται σήμερα περισσότερο στα ιδανικά της διαφάνειας, της αυθεντικότητας…ίσως ακόμη και της ελευθερίας. Εφόσον μπορούμε να αποφασίσουμε εάν θα γίνουμε ζευγάρι «από έρωτα» (και αντίστοιχα να τερματίσουμε την ένωση αυτή «με κοινή συναίνεση»), μήπως τελικά η απιστία δείχνει να είναι ακόμη πιο αδικαιολόγητη;

Έρωτας, ζευγάρι…και επιθυμία. Αυτή η τελευταία, « απελευθερωμένη » μέσα από την εξέλιξη των κοινωνιών του περασμένου αιώνα, κατέστρεψε το ζευγάρι και στο πέρασμά της, μία σχετική ιδέα της μονογαμίας. Αγαπώ τον Χ αλλά η επιθυμία μου ικανοποιείται (επίσης/πλέον) στην αγκαλιά του Υ και θεωρώ (δικαίως/αδίκως) ότι η ικανοποίηση της επιθυμίας μου με τον Υ δεν απειλεί τη σχέση μου. Αλλά προσοχή! Πρέπει επίσης να αποδεχτώ το γεγονός ότι ο Χ βρίσκει ικανοποίηση στην αγκαλιά του Z… Η υπόσχεση αιώνιας αγάπης δεν αποτελεί ούτε αφέλεια, ούτε ψέμα… Τότε…μήπως να τολμήσουμε την πίστη, αναζητώντας στην ιστορία του ζευγαριού την ανάμνηση της αγάπης που δίνεται και της αγάπης που λαμβάνεται, αναλαμβάνοντας το ρίσκο της (αν)οικοδόμησης μίας σχέσης εμπιστοσύνης; Μήπως τελικά η μονογαμία, αντί να εξαντλεί την επιθυμία, προσφέρει νέες δυνατότητες; Μήπως το ζευγάρι (ξανα)γίνεται
πρόσφορο έδαφος ανταλλαγής των φαντασιώσεών μας;

20.00 | Στρογγυλή τράπεζα «Περί δεσμεύσεων και φιλίας»
Με τους Thomas MESSIAS, Καθηγητή Μαθηματικών, δημιουργό του podcast Mansplanning και Γεώργιο ΣΤΕΙΡΗ, Καθηγητή Φιλοσοφίας των Μέσων Χρόνων και της Αναγέννησης Τμήματος Φιλοσοφίας, ΕΚΠΑ
Συντονίστρια: Νόρα ΡΑΛΛΗ, δημοσιογράφος, Εφημερίδα των Συντακτών

Θαυμαστή φιλία, την οποία ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας (Περί φιλίας) πριν από όλους, έθεσαν στο επίκεντρο του στοχασμού τους. Η φιλία δεν επιτρέπει την εξαπάτηση, τη μοχθηρία, την προσβολή. Πολύτιμη και έντονη, είναι ταυτόχρονα τόσο εύθραυστη όσο πικρές μπορούν να είναι οι απογοητεύσεις που ενίοτε προξενεί… Ιδιόμορφο συναίσθημα αμοιβαίας συμπάθειας, που ύμνησε ο Montaigne και περιφρόνησε ο Proust, που δεν βασίζεται ούτε σε δεσμούς αίματος, ούτε στη σεξουαλική έλξη…Δυνατή και γλυκιά φιλία, που αντιστέκεται στο χρόνο και δυναμώνει με το πέρασμά του…την ίδια στιγμή που ο έρωτας υποκύπτει στη φθορά των σωμάτων και του πάθους.

Η φιλία έχει ευγενείς ρίζες. Είναι η «φιλία των αγαθών και ως προς την αρετή όμοιων ανθρώπων, γιατί αυτοί επιθυμούν τα αγαθά οι μεν για τους δε, εφόσον είναι αγαθοί και αυτοί καθ’ εαυτούς τέτοιοι» (Αριστοτέλης). Απαιτεί ηθική διαγωγή και επιλέγει τους συνεργάτες της σύμφωνα με ηθικά κριτήρια…σε αντίθεση, πολύ συχνά, με την ερωτική γνωριμία.
Άκαρδη φιλία…, μπορούμε ακόμη να μιλάμε για φιλία όταν αυτή εκδηλώνεται για προσωπικό συμφέρον, από κολακεία, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα, δικαιώνοντας αδιακρίτως και ενθαρρύνοντας την ματαιοδοξία του άλλου; Όταν, αγνοώντας κάθε ηθικό φραγμό, ενισχύει την τοξική κουλτούρα της «αντροπαρέας», ενθαρρύνοντας μηχανισμούς καταπίεσης άλλων κοινωνικών ομάδων, και των γυναικών ειδικότερα;

Μία στρογγυλή τράπεζα για να αποκαταστήσουμε τη φιλία και να πιστέψουμε ότι η φιλία μεταξύ ανδρών και γυναικών, όχι μόνο δεν είναι ύποπτη, αλλά είναι δυνατή, ακόμη και επιθυμητή.

21.00 | Διάλεξη «Πώς κάνουμε έρωτα σήμερα;» (*)
Από τον Alexandre LACROIX, φιλόσοφο, συγγραφέα, Διευθυντή σύνταξης του περιοδικού Philosophie Magazine

(*) Περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα. Μη προτεινόμενο για ανήλικους.

Ευθραυστότητα και έξαψη της συναισθηματικής και σεξουαλικής μας ζωής. Όλοι νιώθουμε ότι ο έρωτας, πόσο μάλλον όταν μας διαφεύγει, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο, απαραίτητο για την προσωπική μας ολοκλήρωση. Ποιος δεν επιθυμεί να νιώσει ερωτευμένος; Ποιος δεν επιθυμεί να συναντήσει ένα αξιαγάπητο πρόσωπο που θα μετατρέψει αυτή τη συνάντηση σε υπόσχεση πληρότητας ή ακόμη και παρηγοριάς;

Η αγάπη, ναι, βεβαίως…αλλά τι κάνουμε με την επιθυμία; Καημένη μου αγάπη…, νόμισες ότι μπορούσες να εκπολιτίσεις την επιθυμία, να την περιορίσεις στην κρεβατοκάμαρα, στο οικείο και στο μυστικό, ένα είδος ελεύθερης ζώνης χωρίς απαγορεύσεις, αλλά μακριά από τα βλέμματα των περίοικων. Λάθος! Η επιθυμία είναι αυτή που σε προσέλκυσε στο δικό της περιβάλλον, αυτό του άκρατου ανταγωνισμού της αγοράς (Σωκράτης: επιθυμούμε εξ ορισμού μόνον ότι δεν έχουμε…) όπου η επιθυμία, σαν αρπακτικό που μόλις ικανοποίησε την πείνα του, ετοιμάζεται να επιτεθεί στην επόμενη λεία, ακολουθώντας το περίφημο ελληνικό ρητό: « στον έρωτα όπως στον πόλεμο όλα επιτρέπονται… ».

Καιρός να ασκήσουμε μία διπλή κριτική στην ψυχανάλυση…και στην πορνογραφία, καθώς όταν κάνουμε έρωτα, αντλούμε πλέον στοιχεία, ενίοτε χωρίς να το γνωρίζουμε, από τις δύο αυτές πηγές. Αφενός, η επιθυμία που αναγνωρίζεται ως προς την ταυτότητά της, αφετέρου, οι χίλιες και μία όψεις μίας ερωτικής επιθυμίας που αποτελεί συχνά φαντασίωση και παραμένει ανεκπλήρωτη εφ’ όρου ζωής. Εκρηκτικό μείγμα! Οι εκσπερματώσεις και οι οργασμοί αναβαθμίζονται πλέον στην πρώτη θέση των επιδιώξεων της ερωτικής πράξης;

Ωστόσο, αυτή η αντίληψη της σεξουαλικότητας ως πεδίου του ανατρεπτικού – ενίοτε του ακατανόμαστου – επαναφέρει στη φυσική κατάσταση, ευνοώντας τους ισχυρότερους και διαιωνίζοντας την εξουσία και την κυριαρχία ως πρωταρχικό διακύβευμα των σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων. Μία νεοφιλελεύθερη αντίληψη του έρωτα και της σεξουαλικότητας: μόνο οι ισχυροί επιβιώνουν σε μία απορυθμισμένη αγορά.

Συνήθως, κατά τη διάρκεια της ζωής μας κάνουμε έρωτα χιλιάδες φορές…ωστόσο γνωρίζουμε πώς πραγματικά γίνεται αυτό; Τι είναι αυτό που, στην πορεία μίας ερωτικής πράξης, την οποία θεωρούμε αυθεντική, μας καθορίζει και μας περιορίζει; Μήπως, ανάμεσα στον ανταγωνισμό των σωμάτων, τη λατρεία της επίδοσης αφενός, και στα πιο παραδοσιακά σχήματα αφετέρου, διαφαίνεται μία ενδιάμεση οδός, ζωντανής και δημιουργικής επινόησης μίας νέας ερωτικής τέχνης, χαρακτηριστικής της εποχής μας, και μιας νέας μορφής σεξουαλικότητας που χωρίς να ηθικολογεί, θα επέτρεπε την πλήρη άνθιση της ερωτικής συνάντησης;

22:00 | Προβολή της ταινίας μικρού μήκους Pauline asservie, της Charline BOURGEOIS-TAQUET

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με την σκηνοθέτρια Charline BOURGEOIS-TAQUET και τον Γιώργο ΑΡΑΜΠΑΤΖΗ, Φιλόσοφο, Καθηγητή Βυζαντινής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με θέμα «Αναπαράσταση των φύλων στον κινηματογράφο».

Γνωρίζετε ότι στον παγκόσμιο κινηματογράφο, μόνο ένας στους τρείς ρόλους δίνεται σε γυναίκες; Και ότι μόνο 20% των ταινιών σκηνοθετούνται από γυναίκες (…το ποσοστό αυτό πέφτει στο 7% στο Χόλυγουντ !). Στον 21ο αιώνα, οι ρόλοι και τα κινηματογραφικά είδη παραμένουν προπύργια ανδροκρατίας που συνεχίζουν να διαιωνίζουν στερεότυπα για τις γυναίκες, τους άνδρες και τις σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων. Ποιες προκλήσεις συνδέονται με την αναπαράσταση των γυναικών μπροστά και πίσω από τις κάμερες; Πώς η άνοδος των γυναικών σκηνοθέτιδων και των ηθοποιών σε πρωταγωνιστικούς ρόλους συνέβαλε σε αυτή τη φεμινιστική επανάσταση; Πώς αποτυπώνεται στο φιλμ η επιθυμία; Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι αφήγησης των ιστοριών αγάπης;

Κινηματογραφώντας την ερωτική προσμονή που μετατρέπεται σε αλλοτριωτική εμμονή στην ταινία Pauline asservie ή τον αισθησιασμό μίας ερωτικής σκηνής ανάμεσα σε δύο γυναίκες στο έργο Les amours d’Anaïs, η σκηνοθέτιδα Charline Bourgeois-Tacquet διερευνά τις ερωτικές μας αναπαραστάσεις, συμβάλλοντας έτσι στην επανάσταση που αλλάζει τους τρόπους που νιώθουμε την επιθυμία.

Χώρος: ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

19.00 | Masterclass «Πόσο διαρκεί ο Έρωτας ;»
από την Nathalie GIRAUD-DESFORGES, σεξολόγο.

Πρακτικά εργαλεία και τεκμήρια για καλύτερη έκφραση της αλληλοκατανόησης και της αγάπης, για ευκολότερη μετάβαση από το στάδιο του εφήμερου έρωτα στο στάδιο της μακροχρόνιας αγάπης του ζευγαριού.

Ένα ψυχαγωγικό εργαστήριο για όλους, με πρακτικά εργαλεία σκέψης και εύκολη εφαρμογή στη καθημερινή μας σχέση με τον εαυτό και τον/την σύντροφό μας. Ένα masterclass διερεύνησης νέων προοπτικών κατανόησης μέσα από τα βασικά στοιχεία επικοινωνίας και διασύνδεσης, επίγνωσης του σώματος, και ειδικότερα της σημασίας της απόλαυσης στην ερωτική σχέση.

Δηλώστε συμμετοχή στο: culturel@ifg.gr

Mέγιστος αριθμός συμμετεχόντων κατόπιν εγγραφής: 50

20.00 | Συζήτηση: «Χωρισμός και αναγκαίες παραιτήσεις: όταν η αγάπη πληγώνει…»

Με τους Claire MARIN, συγγραφέα του βιβλίου Rupture(s) (Χωρισμοί) και Στέλιο ΒΙΡΒΙΔΑΚΗ, Καθηγητή φιλοσοφίας του Eθνικού και Καποδοστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Οδύνη του χωρισμού, βιαιότητα της απομάκρυνσης, πλήγμα στον εγωισμό: ο ερωτικός χωρισμός αποτελεί διαδικασία αποδόμησης του εγωισμού. Καρδιά σε απόγνωση, ταχυκαρδίες, τρέμουλο, ζάλη, ναυτία. Ο πόνος εκφράζεται στο πρόσωπό μου, στο σώμα μου…Συνοδεύει το βίωμα της αρπαγής, του ακρωτηριασμού ενός ζωτικού τμήματός μου.

Βασανιστήριο της ερωτικής μνήμης… Στερημένη από την αγάπη του Άλλου, η ταυτότητά μου κλονίζεται, ξαναζωντανεύει τις αδυναμίες του παρελθόντος. Αμφισβητούμε την προσωπική μας αξία, χάνουμε τον συναισθηματικό προσανατολισμό μας. Μέρη, μυρωδιές, λέξεις και μελωδίες ξαναζωντανεύουν επίπονα αμοιβαίες υποσχέσεις και γλυκές στιγμές μίας αγάπης που νομίσαμε αιώνια. Με το χαμένο σύντροφο χάνεται η ιδιαίτερη γλώσσα του ζευγαριού, οι κοινές αναμνήσεις, ένας ολόκληρος κόσμος χάνεται σε μία άβυσσο οδύνης. Και μένει το συναίσθημα της ανυπαρξίας και του απόλυτου κενού.

Σαν μπαλόνι που αναπηδά, καλούμαστε να «επανέλθουμε», να δούμε τη «θετική» πλευρά των αποτυχιών μας, να «ανακαλύψουμε» τις αρετές της οδύνης, να «γίνουμε» ανθεκτικότεροι. Ωστόσο, όλες αυτές οι ενοχοποιητικές προτροπές δεν διπλασιάζουν τον πόνο αυτού/αυτής που βρίσκεται παγιδευμένος/η στην οδύνη του χωρισμού; Μπορούμε άραγε να επιβιώσουμε από έναν ερωτικό χωρισμό; Πώς αφήνουμε τη ζωή να ακολουθήσει και πάλι την πορεία της; Από τι, από ποιους, μπορούμε να απελευθερωθούμε πραγματικά;

Ο χωρισμός αποτελεί μία επίπονη ευκαιρία για να ανακαλύψουμε αυτά που είναι πραγματικά σημαντικά για εμάς. Το κενό μπορεί να αποτελέσει ένα χώρο που θα πρέπει να γεμίσει, ο χρόνος του πένθους, ένα χώρο απ’ όπου θα προκύψουν επιθυμίες που δεν έβρισκαν τη θέση τους στο πλαίσιο της προηγούμενης αγάπης… Το τέλος της αγάπης μπορεί να σημαίνει μεταμόρφωση; Ο χωρισμός να αποτελέσει μετασχηματισμό τόσο του ατόμου που τον επιλέγει όσο και εκείνου που του επιβάλλεται; Ποιο είναι το υποκείμενο που «χωρίζεται»; Ο χωρισμός μπορεί να αποτελέσει προοίμιο, πρόσχημα, προϋπόθεση για ριζικότερες αλλαγές στις φιλικές ή οικογενειακές σχέσεις…;

22.00 | Διάλεξη – performance «O έρωτας μέσα από τα τραγούδια» (*)
Με τον Arthur DREYFUS, συγγραφέα και σκηνοθέτη, δημιουργό του Journal sexuel d’un garçon d’aujourd’hui (P.O.L).

(*) Περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα. Μη προτεινόμενο για ανήλικους.

Η αγάπη αποτελεί αστείρευτη πηγή έμπνευσης. Ο Arthur Dreyfus μας προσκαλεί σε ένα μουσικό ταξίδι μέσα από τα ερωτικά τραγούδια. Τραγουδάμε τον έρωτα που πληγώνεται από την απόσταση, την απώλεια, το χωρισμό. Τα ερωτικά τραγούδια αποτυπώνουν τα αρνητικά βιώματα του έρωτα, συνήθως μέσα από το πρίσμα της μελαγχολίας…

The post 1ο Φεστιβάλ Φιλοσοφίας: Οι μεταμορφώσεις της αγάπης appeared first on IFG.